Kultura

IMA LI PILOTA U AVIONU Parodija koja je promijenila svijet filma popularna već 40 godina

Malo ko je bio spreman za gomilu šala u samo 87 minuta komedije koja je na mnogo načina promijenila svijet filma.

IMA LI PILOTA U AVIONU Parodija koja je promijenila svijet filma popularna već 40 godina
Foto: CLAUDIO ONORATI/EPA

Čak ni u najluđem periodu braće Marks, a ni u parodijama Mela Bruksa kao što su “Vruća sedla” i “Mladi Frankenštajn”, publika se nije susretala s tolikom količinom gegova kao što je to bio slučaj s filmom “Airplane” (kod nas preveden kao “Ima li pilota u avionu”).

Istina, iz današnje perspektive neke su fore možda zastarele, otrcane ili će nekima zbog referenci biti nejasne, ali film koji je nedavno proslavio 40. rođendan iznenađujuće se dobro drži.

Ono što se posebno dobro održalo je recept koji su stvorili Džim Abrahams i Dejvid i Džeri Zaker, a to je da komediji pristupe ozbiljno. Preciznije, u glavnu su ulogu stavili čovjeka poznatog po ozbiljnim ulogama, a njihova sugestija bila je da svaku apsurdnu rečenicu izgovori mrtav-ozbiljan.

Zvijezdu su pronašli u danas zaboravljenoj drami “Zero Hour” koja im je poslužila kao glavni izvor inspiracije, ali ne način kao što su to kasnije činili u parodijama kao što su ”Strogo poverljivo” ili ”Usijane glave”.

Imamo junaka imena Ted Straker, bivšeg ratnog pilota kojeg proganja smrt bivših saboraca koji su nastradali zbog njegove odluke. U zadnji čas stiže na let na kojem se nalazi i njegova bivša djevojka s kojom se želi pomiriti, a bolest pilota i kopilota (i ostatka posade i putnika) prisiljava Strakera da prizemlji avion i suoči se sa svojim strahovima.

Zaker-Abrahams-Zaker (ZAZ) shvatili su da bi drama iz pedesetih mogla da bude urnebesna u osamdesetima i bili su u pravu.

Međutim, njihova genijalnost, ili barem nos za komediju, posebno se ogleda u izboru Leslija Nilsena, dramskog glumca koji je u tom periodu bio na zalasku karijere. Nilsenu je pripala uloga dr Rumaka i ni sam nije bio svjestan da će mu upravo ovaj apsurdni lik omogućiti ono što je pokušavao postići u 25 godina karijere postati zvijezda.

Njegova smrtna ozbiljnost bila je upravo ono što je filmu nedostajalo, a njemu potpuno transformisalo karijeru.

Iako je novi početak bio spor, sve je sjelo na mjesto jednom kada je Nilsen zaigrao narednika Franka Drebina u trilogiji “Goli pištolj”, utemeljenoj na fenomenalnoj seriji čiji je jedini problem bio to da se pojavila prije vremena, u periodu kada gledaaoci nisu navikli da gledaju nešto tako na TV-u.

Naravno, sve fore nisu savršeno ostarile, pogotovo gledajući kroz prizmu današnjih preosjetljivih gledalaca koji će zasigurno pronaći elemente rasizma zbog kojih bi mogli zatražiti cenzuru filma sa striming servisa, ali i u tom pogledu “Airplane” se drži daleko bolje od mnogih filmova tog perioda.

Međutim, ZAZ produkcija oduvijek je mogla da se pohvali bezvremenskim šalama.

Dovoljno je baciti pogled na bilo koji “Mrak” ili očajne kopije kao što je “Upoznajte Spartance” i uočićete da parodije, čak iako su uživale zavidnu količinu popularnosti, danas jedva drže vodu, piše B92.

Scroll Up