Možete da nas pratite
i putem aplikacije za
Besplatno na

RADNICI PREPUŠTENI PRAVILNICIMA Šta za zaposlene znači rad bez opšteg kolektivnog ugovora

Društvo
Autor:

Foto: Siniša Pašalić/RAS Srbija

Bez opšteg kolektivnog ugovora radnici u Republici Srpskoj nisu izjednačeni i osnovna prava im nisu na isti način zaštićena, a puno toga zavisi od volje poslodavaca. Istovremeno, i nemanje takvog ugovora je bolje od potpisivanja dokumenta koji ne bi ništa promijenio na bolje i ne bi se odnosio na sve radnike.

Tako ugrubo situaciju u oblasti prava radnika opisuju sagovornici Srpskainfo sa kojima smo razgovarali o tome šta za radnike znači to što se praktično odustalo od potpisivanja opšteg kolektivnog ugovora. Mišljenja o tome koliko se status radnika u prethodne tri godine, koliko u RS nema tog ugovora, promijenio u odnosu na prethodni period su različita, ali sagovornici ističu da ni regulisanje najvažnijih prava radnika pravilnicima na nivou preduzeća nije rješenje.

– Više od tri godine nema opšteg kolektivnog ugovora, a svjedoci smo i toga da je i prethodnih 7-8 godina taj ugovor poštovalo vrlo malo poslodavaca, između ostalog jer nije bilo ni instrumenata da se prava koja su njim definisana provode u stvarnosti. Čak je bilo i poslodavaca koji su izašli iz Unije udruženja poslodavaca da se ne bi mogao na njih odnositi opšti kolektivni ugovor. Zato mislim da nigdje nije pogoršan status radnika zato što nema tog ugovora. Ali, da bismo unaprijedili status i položaj zaposlenih, mi smo insistirali na tome da se donese dokument koji će radnicima dati neka veća prava od Zakona o radu, a ne dokument koji će samo da bude papir radi papira. A predloženi tekst novog opšteg kolektivnog ugovora je upravo bio to – prazan papir koji suštinski ništa ne bi promijenio – smatra predsjednik Konfederacije sindikata RS Željko Tepavčević.

Foto: Siniša Pašalić/RAS Srbija

Tepavčević

On podsjeća i da je za Konfederaciju bilo apsurdno i da se novi opšti kolektivni ugovor ne odnosi na sve radnike u RS. U narednom periodu, ističe, ova organizacija će tražiti da se iz Zakona o radu izbaci mogućnost da poslodavac može samo pravilnikom da određuje platu radnicima, kao najvažnije pitanje.

Nekadašnji generalni sekretar Saveza sindikata RS Velka Odžaković, takođe, ukazuje na problem da se sve u vezi s određivanjem prava radnika, na koje se ne odnose zakoni o platama, svelo upravo na te pravilnike, ali ni njih nema puno.

– Za našu šaku radnika je nužno da bude opšti kolektivni ugovor, koji će na jednak način zaštiti sve radnike. Vi sada nemate nijedan akt na osnovu kojeg je određena plata radniku, osim državnim službenicima. Zakon o radu to nije dovoljno definisao i nužno ga je mijenjati. Nema opšteg i granskih kolektivnih ugovora i sve se svelo na pravilnik koji poslodavac sam donese ili često uopšte nema – tvrdi Odažković.

Stručna mišljenja mimo sindikata teško je čuti, jer se vrlo malo ljudi u Srpskoj bavi proučavanjem radničkih prava i kolektivnog pregovaranja. Oni rijetki koji o temi nešto znaju smatraju da se sporna pitanja u ovoj oblasti mogu riješiti i potezima Vlade, koja je i jedan od najvećih poslodavaca, ali i da za radnike u RS nije presudno da li imaju opšti kolektivni ugovor, već da im se drastično povećaju plate.

Škrebić: Neprihvatljiv je opšti kolektivni ugovor

Unija udruženja poslodavaca RS nema ništa protiv zaključivanja granskih kolektivnih ugovora, ali joj je neprihvatljiv opšti kolektivni ugovor, poručio je nedavno predsjednik ove Unije Dragutin Škrebić.

– Davno smo predlagali da razgovaramo o granskim kolektivnim ugovorima, jer svaka grana privrede ima svoje specifičnosti. Međutim, sindikati nisu htjeli da razgovaraju o tome, već zahtijevaju da potpišemo opšti kolektivni ugovor. To ne možemo potpisati i staviti iste norme nekoj jakoj i siromašnoj grani koja to ne može ispoštovati i time je ugušiti – kaže Škrebić, tvrdeći i da opšti kolektivni ugovor nemaju Srbija, Hrvatska, niti druge države u okruženju.

Možete da nas pratite i putem aplikacije za Android ili iPhone/iPad.
Možete da nas pratite i na Facebook stranici

IZDVAJAMO