Društvo

UZORCI ĆE SE ANALIZIRATI SVAKI MJESEC Postavljene mjerne stanice za praćenje prirodne radioaktvnosti

Mjerne stanice za praćenje prirodne radioaktivnosti, koje će služiti za utvrđivanje nultog stanja prirodne radioaktivnosti okoline, postavljene su u septembru na lokaciji Čerkezovac u opštini Dvor, gdje Hrvatska namjerava da gradi centar za zbrinjavanje radioaktivnog otpada.

UZORCI ĆE SE ANALIZIRATI SVAKI MJESEC Postavljene mjerne stanice za praćenje prirodne radioaktvnosti
FOTO: FOCKE STRANGMANN/EPA

Objavljeno je ovo danas na veb-stranici Fonda za finansiranje razgradnje i zbrinjavanja radioaktivnog otpada i istrošenog nuklearnog goriva Nuklearne elektrane “Krško”.

Kako je navedeno, postavljeni su totalizator, stanica za uzorkovanje vazduha i sistem za mjerenje ambijentalne brzine doze.

Iz Fonda objašnjavaju da totalizator služi za kontinuirano prikupljanje oborina na lokaciji, te da će se prikupljeni uzorci oborinskih voda preuzimati svakih mjesec dana i analizirati u ovlaštenoj laboratoriji.

Osim toga, biće određivan ukupan sadržaj suve tvari, ukupna gama i beta aktivnost, te sadržaj stroncijuma i tricijuma.

Predviđeno vrijeme praćenja radioaktivnosti u oborinskim vodama za definisanje nultog stanja je godina dana od postavljanja.

Sistem će biti uključen i u redovni monitoring nakon uspostavljanja Centra.

Za potrebe određivanja ukupne gama aktivnosti (koncentracija aktivnosti gama emitera) u vazduhu postavljena je stanica za uzorkovanje vazduha koja omogućava neprekidan protok potrebnog volumena vazduha i prikupljanje uzoraka čestica i aerosola iz vazduha na filterima koji se redovno mijenjaju i na njima provode laboratorijske analize određivanja vrste i aktivnosti radionuklida u vazduhu.

Stanica za mjerenje postojeće doze radioaktivnosti u okolini (ambijentalna brzina doze) sadrži gama detektor s postoljem, univerzalni zapisivač podataka i ostalu potrebnu opremu.

Stanica omogućava prikupljanje, analizu i pohranjivanje rezultata kontinuiranog mjerenja ambijentalne brzine doze na lokaciji Centra za zbrinjavanje radioaktivnog otpada u osnivanju, a biće uključena u postojeću SPUNN mrežu, odnosno u sistem pripravnosti Hrvatske u slučaju povišenog nivoa radioaktivnosti u okolini, a osigurava ulazne podatke za procjenu doza za stanovništvo.

Kako je navedeno, svrha utvrđivanja nultog stanja prirodne radioaktivnosti okoline je cjelovit i nezavisan pregled stanja radioaktivnosti na samoj lokaciji Čerkezovac i njenoj okolini, ali i na cijelom području opštine Dvor.

FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RAS SRBIJA
FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RAS SRBIJA

Mjerenja se obavljaju propisanim metodama putem akreditovanih laboratorija i stručnog osoblja, a rezultati treba da budu uporedivi sa graničnim vrijednostima i literaturnim podacima sa drugih lokacija.

Na osnovu rezultata definisanja postojećeg stanja može se preciznije definisati potreba budućeg redovnog monitoringa, odnosno praćenja stanja okoline objekta.

U idućih godinu dana stručnjaci Instituta za medicinska istraživanja i medicinu rada, Instituta “Ruđer Bošković” i Agronomskog fakulteta Univerziteta u Zagrebu uzimaće uzorke i mjeriti radioaktivnost.

Predviđeno je uzorkovanje površinskih voda u okruženju lokacije Čerkezovac, riba iz površinskih, izvorskih, bunarskih i vodovodnih voda, zemljišta na cijelom području opštine Dvor, hrane sa poljoprivrednih gazdinstava, meda i drugih pčelinjih proizvoda, šumskih plodova, gljiva i divljači, te vazduha, oborina i podzemnih voda, najavljeno je ranije iz Fonda.

Na 20 lokacija u opštini Dvor i na dijelu puta kojim će se transportovati radioaktivni otpad do skladišta mjeriće se postojeća doza radioaktivnosti u okolini.

Mjerenje radioaktivnosti je dio aktivnosti koje Fond provodi za potrebe pribavljanja dozvola za izgradnju Centra za radioaktivni otpad.

Hrvatska planira da radioaktivni otpad iz Nuklearne elektrane Krško, kao i postojeći institucionalni otpad odlaže u opštini Dvor, na samoj granici sa BiH, čime bi bilo ugroženo 250.000 stanovnika u 13 opština u slivu rijeke Une.