Možete da nas pratite
i putem aplikacije za
Besplatno na
Link je kopiran

“Njujork tajms”: Priština se odlukom o formiranju vojske suprotstavila Srbiji, NATO i EU

Politika
Autor:

Foto Valdrin Xhemaj/EPA

– Odluka koju je Skupština Kosova danas usvojila, o formiranju vojske, naišla je na kritike NATO i zvaničnika Evropske unije, ali je i izazvala ošto nezadovoljstvo Srbije čija je Vlada napomenula da je zemlja spremna da iskoristi sopstvenu vojsku radi zaštite Srba na Kosovu i Metohij – piše “Njujork tajms”.

U tekstu je napomenuto da Skupština Kosova ima 120 mjesta, a da je 107 poslanika glasalo za transformisanje 3.000 pripadnika Kosovskih bezbjednosnih snaga u vojsku koja bi u narednih 10 godina brojala 5.000 vojnika i 3.000 rezervista. Takođe, list skreće pažnju na to da je većina poslanika albanskog porijekla, te da srpski poslanici nisu prisustvovali sjednici.

“Njujork tajms” dalje piše da je predsjednik Srbije Aleksandar Vučuć pred današnje glasanje govorom u Trsteniku poručio da “nijedna stavka međunarodnih zakona im ne daje pravo da formiraju vojsku.

– Sve što Priština uradi, a evidentno sve čini uz podršku SAD i Velike Britanije, je nezakonito – rekao je Vučić.

– Ministar spoljnih poslova Srbije Ivica Dačić poručio da će tražiti hitnu sjednicu Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija oko čina koji je nazvao ‘najodvratnijim prekršanjem’ rezolucija UN, te napomenuo: ‘To je najdirektnija prijetnja miru i stabilnosti u regionu – piše “Njujork tajms”.

Takođe, pominju i da je premijer Srbije Ana Brnabić poručila da je formiranje vojske Kosova protivno pokušajima uspostavljanja stabilnosti na burnom Balkanu, kao i da se nada da Beograd neće morati da upotrijebi ništa od 28.000 trupa radi zaštite Srba na Kosovu i Metohiji iako je to “trenutno jedna od opcija koje su moguće”.

Kako piše “Njujork tajms”, zvaničnici Kosova su “pokušali da smire bijes pred glasanje”, te dodaje da je premijer Ramuš Haradinaj u intervjuu koji je dao u utorak poručio: “Naša vojska dolazi u miru”, ali i da je optužio zvaničnike u Beogradu da šire lažne navode kroz medije koje kontrolišu da je kosovska vojska biti prijetnja ta Srbe i susjede.

– Narativ da bi Kosovo koristilo svoje vojne snage protiv Srba na KiM i susjeda nema nikakvu zaleđinu. To je moderna, multietnička vojska koja se razvijala sa NATO i KFOR-om, njihovim vojnicima i zvaničnicima naše zemlje – rekao je tada Haradinaj.

“Njujork tajms” dalje pominje da je KFOR naziv za mirovnu misiju NATO na KiM i da je na teritoriji Kosova oko 5.000 trupa, među kojima je i oko 600 američkih vojnika.

– Prema Ustavu Kosova, koji je sastavljen nakon što su srpske vojne i policijske snage istjerane u ljeto 1999. godine, NATO je jedina naoružana sila kojoj je dozvoljeno da funkcioniše u zemlji. Oni su razoružali i raspustili albansku gerila formaciju poznatiju kao Oslobodilačka vojska Kosova (OVK) koja se borila za nezavisnost protiv srpskih snaga u ratu koji je trajao od 1989-1999. godine. Beograd ne priznaje nezavisnost Kosova, nekadašnje srpske provincije bez koje je ostao prije dvije decenije nakon podizanja Albanaca i kampanje vazdušnih udara NATO koje su predvodile SAD – piše “Njujork tajms”.

S druge strane, list napominje da je generalni sekretar NATO Jens Stoltenberg upozorio je Prištinu da će zelja snositi “ozbiljne posljedice”. Nakon glasanja on je objavio na Tviteru: “Žao mi je što je odluka o pokretanju promjene Kosovskih bezbjednosnih snaga načinjena uprkos brigama koje je izrazio NATO. Sve strane moraju da osiguraju da današnji čin neće dodatno povećati tenzije u regionu”.

Ipak, SAD su podržale formiranje vojske. Američki ambasador na Kosovu, Filip Kosnet, prethodno je rekao da je “samo prirodno da Kosovo kao suverena, nezavisna zemlja, ima mogućnosti samoodbrane”. On je, takođe na Tviteru, napisao: SAD će biti uz vas”, te pomenuo da će za tranziciju za kreiranje vojske na Kosovu biti potrebno oko 10 godina.

Ujedno, Ambasada SAD u Prištini je objavila saopštenje u kom je navedeno:

– Pozivamo da vlada Kosova nastavi svoje blisko koordinisanje sa saveznicima NATO i partnerima i da dopre do manjinskih zajednica sada i kroz višegodišnji proces koji predstoji”.

“Njujork tajms” piše da je odluka o formiranju vojske jedan od “odgovora na doživljene neprijatnosti”, a upravo takvo djelovanje je dovelo pregovore Srbije i Kosova sa EU oko normalizacije odnosa tih zemalja u nepomičnu tačku.

– Srbija je uspješno lobirala da Kosovo ne uđe u Interpol i pokrenula kampanju da ubijedi druge zemlje širom planete da povuku odluku o priznavanju nezavisnosti Kosova. Vlada Kosova je uzvratila uvođenjem taksi od 100 odsto na proizvode iz Srbije, što je otežalo sporu ekonomiju te zemlje. Haradinaj se zakleo da će takse biti prekinute samo ukoliko Beograd potpuno prizna nezavisnost Kosova: ‘Kosovo će se zauzeti za svoje pravo da se zaštiti’, naveo je dodajući da ‘nije bilo drugog izbora osim da se zauzmu za sebe – piše američki list.

– Ovaj fenomenalni razvoj događaja predstavlja odlične vijesti za integrisanje Kosova kao države – napisao je Haradinaj na Tviteru povodom današnjeg glasanja.

– Carine i formiranje vojske su popularni na Kosovu koje ima populaciju od 1.,8 miliona ljudi, mahom Albanaca, ali postoje komentari da ti potezi ipak neće dovesti do povećanja podrške Haradinaju i predsjedniku Kosova Hašimu Tačiju koji su diskutovali sa Vladom Srbije oko nepopularne rezmene teritorija -piše “Njujork tajms”.

– Veoma je popularno da se udari na Srbiju, ali ljudi nisu slijepi za politička manevrisanja u veoma osjetljivoj situaciji i govore tih političara koji ostaju simboli kosovske vlade ogrnute korupcijom – rekao je Agron Bajrami, urednik “Koha Ditore”.

On je dalje izjavio, prema pisanju “Njujork tajms”, da “ratoborne riječi iz Srbije ne znače da predstoji rat: “Srbija zna da bi bilo kakvo pomjeranje vojske izazvalo sukob sa NATO. Kosovo zna da bezbjednosne snage ne mogu da se uopšte porede sa Vojskom Srbije koju je ne tako davno Rusija naoružala sa dodatnim borbenim avionima.

Usvajanje formiranja vojske ne znači da ćemo sutra imati vojnike koji su spremni da djeluju. Ovo je samo prvi korak i to veoma simboličan. Korak koji je neophodan za državnost Kosova. Srbija ne priznaje nezavisnost Kosova tako da se protive formiranju još jedne institucije koja je snažna vojska”.

(New York Times, Blic)

Možete da nas pratite i putem aplikacije za Android ili iPhone/iPad.

IZDVAJAMO