PIROVA POBJEDA Orban od Trampa dobio godinu dana izuzeća od AMERIČKIH SANKCIJA, ali bez većeg političkog uspjeha

Međutim, dublja analiza pokazuje da je situacija složenija. Sjedinjene Američke Države potpisale su sa Mađarskom obiman trgovinski sporazum, dok Orban nije uspio da postigne napredak u svom najvećem spoljnopolitičkom izazovu okončanju rata u Ukrajini, koji i dalje snažno utiče na region.

Ključna pobjeda: jednogodišnje izuzeće od sankcija

Izuzeće od sankcija važi godinu dana i jasno je usklađeno s Trampovom željom da podrži Orbanovu kampanju uoči izbora u aprilu.

Ipak, iz perspektive Evropske unije, Mađarska nije dala političku garanciju da će do kraja 2027. godine prestati da uvozi rusku naftu i gas, što je obaveza koju je već ispunila Češka.

EU nastavlja da pojačava energetske sankcije, što izaziva nezadovoljstvo u Mađarskoj i Slovačkoj.

Pored toga, mađarska naftna kompanija MOL radi na modernizaciji rafinerija u Budimpešti i Bratislavi kako bi mogle da koriste Brent sirovu naftu umijesto visokosumporne uralske nafte iz Rusije. Kompanija tvrdi da bi do 80 odsto nafte moglo da stiže preko Adria naftovoda iz Hrvatske, iako uz veće logističke troškove.

Orbanov argument da Mađarska, kao zemlja bez izlaza na more, nema alternativu ruskoj nafti tako možda i nije u potpunosti tačan.

Ukupno gledano, Mađarska i Slovačka su od početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. do kraja 2024. godine platile Rusiji oko 13 milijardi dolara za naftu.

Američka olakšica za domaćinstva i energetski sektor

Jednogodišnje izuzeće od sankcija donosi Mađarskoj značajne energetske olakšice tokom zimskih mjeseci. Orban je, u medijima bliskim vladi, izjavio da bi bez tog izuzeća računi za struju u decembru mogli biti i do tri puta veći.

Mađarska može da nastavi kupovinu ruskog gasa preko Turskog toka, plaćajući ga u stranoj valuti zahvaljujući „pravnoj rupi“ u bugarskom zakonodavstvu. Istovremeno, Budimpešta je pristala da kupi američki LNG gas u vrijednosti od oko 600 miliona dolara.

Nuklearni sporazum i mali reaktori

Mađarska je dogovorila kupovinu američkih gorivnih šipki za nuklearnu elektranu Paks 1, pored postojećeg snabdjevanja iz Rusije i Francuske. Sporazum obuhvata i nabavku tehnologije za dugoročno skladištenje istrošenog nuklearnog goriva.

Najveći dio dogovora odnosi se na planiranu kupovinu do 10 malih modularnih nuklearnih reaktora iz SAD, ukupne vrijednosti između 10 i 20 milijardi dolara, koji bi obezbjedili energiju za nove kineske fabrike baterija u Mađarskoj.

Takođe se razmatra sporazum o valutnoj razmjeni između američke i mađarske centralne banke, koji bi Budimpešti omogućio pristup dolarima u slučaju buduće finansijske krize.

Šta Orban nije dobio

Orban nije uspio da obnovi američki program ukidanja viza, koji je suspendovan 2022. godine, a što negativno utiče na trgovinske odnose. Takođe, nije postignut dogovor o mogućem samitu Tramp–Putin u Budimpešti radi pokretanja mirovnih pregovora o Ukrajini.

Kritičari smatraju da Mađarska samo mijenja energetsku zavisnost od Rusije zavisnošću od SAD, dok Orban tvrdi da time zapravo obezbjeđuje raznovrsnost energetskih izvora i veću stabilnost zemlje, prenosi Klix.