Radimo na najdubljem mogućem partnerstvu, koje ne bi podrazumijevalo punopravno članstvo zbog naše geografske udaljenosti, tako što bi Kanada postala prva pridružena članica Evropske unije, rekao je Karni u završnom obraćanju nakon samita Kanade i EU u Montrealu, prenosi CBC.
On je naveo da će Kanada i EU u narednim mjesecima utvrditi sadržaj, obim i domet tog oblika članstva. Karni je ranije izbjegavao da koristi termin “pridružena članica”, ocjenjujući da naziv nije najvažniji, ali je sada najavio da bi pregovori trebalo da budu zaključeni u junu, kada će prisustvovati sastanku Evropskog savjeta. Karni je rekao i da će u martu zajedno sa predsjednicom Evropske komisije Ursulom fon der Lajen i predsjednikom Evropskog savjeta Antoniom Koštom organizovati sastanak Evropske komisije i kanadske savezne vlade.
Protivljenje Njemačke
Ideju o statusu Kanade kao pridružene članice EU, koji trenutno ne postoji u formalnom obliku, prošlog mjeseca prvi put je iznijela Fon der Lajen. Iako su pojedine članice, među kojima Njemačka, izrazile protivljenje, ona nastavlja da podržava tu inicijativu, navodi kanadski javni servis.
U zajedničkom dokumentu objavljenom nakon samita termin “pridružena članica” nije naveden, već se govori o “sve bližem povezivanju Kanade sa EU, bez punopravnog članstva”. Prema izvorima upoznatim sa pregovorima, Njemačka je taj termin označila kao “crvenu liniju”.
Novi sporazumi i proširenje saradnje
Kanada i EU su na samitu zaključile pregovore o više sporazuma, uključujući saradnju sa Evropskom investicionom bankom u oblasti ulaganja u strateške kanadske resurse, posebno ključne sirovine, kao i mjere protiv antikonkurentskih aktivnosti. Dogovoren je i sporazum o digitalnoj trgovini, čiji je cilj olakšavanje prekograničnog protoka podataka, kao i sporazum kojim se kanadskim istraživačima i kompanijama omogućava pristup evropskim superračunarima.
Kanada će se uključiti i u program EU za finansijsku pomoć Ukrajini. Dvije strane su se dogovorile i o proširenju mogućnosti za Kanađane i Evropljane da studiraju, rade i bave se istraživanjem, kao i o pokretanju razgovora o izgradnji pomorske kablovske infrastrukture koja bi povezala Kanadu, Evropu i Aziju. Saradnja će biti proširena i na oblasti Arktika, borbe protiv stranog manipulisanja informacijama i miješanja u unutrašnje poslove, kao i bezbjednosti i pouzdanosti vještačke inteligencije. Kanada i EU podržale su i reformu Svjetske trgovinske organizacije, jačanje bezbjednosti granica i borbu protiv klimatskih promjena.
Kritike opozicije
Kanadski opozicioni lider Pjer Poalijevr kritikovao je samit, nazvavši ga “velikim pozorišnim susretom” na kojem su potpisane deklaracije bez konkretnog značaja. Karni je, međutim, istakao da je cilj samita produbljivanje odnosa Kanade i EU u trenutku nestabilne međunarodne situacije i naglasio da EU počiva na demokratiji, slobodi i vladavini prava.
“U Evropi će uvijek biti različitih vlada i političkih opcija, ali je Evropska unija decenijama nastavila da se razvija i jača”, rekao je Karni.
On je odbacio navode da Kanada želi da zaključi sporazume sa EU prije predsjedničkih izbora u Francuskoj 2027. godine, istakavši da pregovori nisu povezani sa političkim ciklusima, već sa interesima Kanade i njenih građana. Dvodnevni samit EU-Kanada održan je juče i danas u Montrealu, a najveća pažnja posvećena je produbljivanju partnerstva između Kanade i EU i jačanju saradnje u oblastima trgovine, bezbjednosti, digitalizacije, istraživanja i podrške Ukrajini.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.