Nova pravila takođe uključuju mjere za efikasno praćenje i diverzifikaciju snabdijevanja energijom, a ova uredba je ključna prekretnica u ostvarivanju cilja REPowerEU, odnosno okončanja zavisnosti EU od ruske energije, navodi se u saopštenju koje je objavljeno na internet stranici Evropskog savjeta.
Prema uredbi, uvoz ruskog gasa iz cjevovoda i tečnog prirodnog gasa (TPG) u EU biće zabranjen a zabrana će početi da se primjenjuje šest nedjelja nakon stupanja na snagu uredbe, pri čemu će postojeći ugovori imati prelazni period.
U saopštenju Evropskog savjeta se navodi da će potpuna zabrana na uvoz ruskog tečnog prirodnog gasa stupiti na snagu od početka 2027. godine, a za uvoz gasa iz cjevovoda od jeseni 2027. godine.
Dodaje se da će, prije nego što odobre uvoz gasa u EU, zemlje članice EU provjeriti zemlju u kojoj je gas proizveden.
– Nepoštovanje novih pravila može rezultirati maksimalnim kaznama od najmanje 2,5 miliona evra za pojedince i najmanje 40 miliona evra za kompanije, najmanje 3,5 odsto ukupnog godišnjeg prometa kompanije širom svijeta ili 300 odsto procijenjenog prometa transakcija – navodi se u saopštenju Evropskog savjeta.
– Od danas, energetsko tržište EU biće jače, otpornije i diverzifikovanije. Oslobađamo se štetne zavisnosti od ruskog gasa i preduzimamo veliki korak, u duhu solidarnosti i saradnje, ka autonomnoj energetskoj uniji – kazao je ministar energetike, trgovine i industrije Kipra, Majkl Damjanos.
Do 1. marta ove godine, zemlje EU moraju da pripreme nacionalne planove za diverzifikaciju snabdijevanja gasom i identifikuju potencijalne izazove u zamjeni ruskog gasa.
U tom cilju, kompanije će biti obavezne da obavijeste vlasti i Evropsku komisiju o svim preostalim ruskim ugovorima o gasu a zemlje EU koje još uvoze rusku naftu takođe će morati da dostave planove diverzifikacije.
– U slučaju proglašene vanredne situacije i ako je bezbjednost snabdijevanja ozbiljno ugrožena u jednoj ili više zemalja EU, Komisija može suspendovati zabranu uvoza do četiri nedjelje – ističe se u saopštenju.
Dodaje se da će uredba biti objavljena u Službenom glasniku EU, kao i da će stupiti na snagu dan nakon objavljivanja i direktno će se primjenjivati u svim zemljama EU. Evropski savjet navodi da Evropska komisija “planira da predloži zakon o postepenom ukidanju uvoza ruske nafte do kraja 2027. godine”.
Nakon početka ruske agresije protiv Ukrajine i upotrebe energije kao oružja, lideri EU su se, u Versajskoj deklaraciji iz marta 2022. godine, složili da što prije postepeno ukinu zavisnost od ruskih fosilnih goriva.
Shodno tome, uvoz gasa i nafte iz Rusije u EU značajno je opao posljednjih godina ali, dok je uvoz nafte pao na ispod tri odsto u 2025. godini, kao rezultat trenutnog režima sankcija, ruski gas i dalje čini oko 13 odsto uvoza EU u prošloj godini, u vrijednosti od preko 15 milijardi evra godišnje.
To izlaže EU značajnim rizicima u pogledu njene trgovine i energetske bezbjednosti, zaključuje se u saopštenju Evropskog savjeta.
Ministri zemalja EU odobrili su zakon o zabrani uvoza ruskog gasa na sastanku u Briselu, iako su Slovačka i Mađarska glasale protiv, prenosi Rojters.
Mađarska je saopštila da će slučaj iznijeti pred Evropski sud pravde.
Zabrana je osmišljena da je odobri velika većina zemalja, što je omogućilo da se on usvoji uprkos protivljenju Mađarske i Slovačke, koje ostaju u velikoj mjeri zavisne od uvoza ruske energije i žele da održe bliske veze sa Moskvom.
Prema sporazumu, EU će zaustaviti uvoz ruskog tečnog prirodnog gasa do kraja 2026. godine i gasa iz cjevovoda do 30. septembra 2027. godine. Zakon dozvoljava da se taj rok najkasnije pomjeri na 1. novembar 2027. godine.
Rusija je isporučivala više od 40 odsto gasa EU prije početka rata u Ukrajini 2022. godine.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.