Ogromne razlike u raspodjeli bogatstva širom Evrope: Koje zemlje prednjače u pogledu nejednakosti 

Najbogatijih 10% u Njemačkoj i Italiji drži više od 60% ukupnog bogatstva, dok Švedska prednjači po nejednakosti sa Džinijevim koeficijentom od 0,75.

Raspodjela bogatstva jedan je od ključnih pokazatelja jednakosti u društvu. Iako je neravnomjerna u većini zemalja, ono što je važno jeste nivo nejednakosti.

Prema podacima Evropske centralne banke (ECB), u prvom kvartalu 2025. godine, najbogatijih 10% domaćinstava u evrozoni posjedovalo je čak 57,4% ukupnog neto bogatstva, dok je gornjih 5% posjedovalo 44,5%. Nasuprot tome, donjih 50% domaćinstava imalo je samo oko 5% bogatstva. Ove brojke jasno pokazuju ogromne razlike u raspodjeli bogatstva širom Evrope.

Koje zemlje prednjače u pogledu nejednakosti bogatstva, a koje imaju najravnomerniju raspodjelu?

Nejednakost bogatstva u Evropi

Izvještaj o globalnom bogatstvu banke UBS za 2025. godinu prikazuje Džinijev indeks raspodjele bogatstva za evropske zemlje od 2024. godine. Džinijev koeficijent meri nejednakost na skali od 0 do 1 – što je vrijednost veća, to je nejednakost veća.

Prema izvještaju, Švedska ima najveću nejednakost bogatstva sa Džinijevim rezultatom od 0,75, dok Slovačka ima najniži – 0,38.

Pored Švedske, visok nivo nejednakosti zabilježen je i u Turskoj (0,73), na Kipru (0,72), u Češkoj (0,72) i Letoniji (0,7), sve iznad 0,7.

Na drugom kraju skale, Belgija (0,47) i Malta (0,48) slede Slovačku sa koeficijentima ispod 0,5.

Među pet najvećih evropskih ekonomija, Njemačka je na vrhu sa Džinijevim rezultatom od 0,68, dok je najniži nivo nejednakosti u Španiji (0,56). Italija (0,57), Velika Britanija (0,58) i Francuska (0,59) su između.

Zašto je Švedska prva po pitanju nejednakosti u bogatstvu?

Iako se Švedska često opisuje kao model društvene jednakosti, raspodjela bogatstva je među najnejednakijim u Evropi.

Dr Liza Peling, direktorka švedskog tink-tenka “Arena Ide”, navodi da su glavni razlozi ukidanje brojnih poreza na bogatstvo tokom proteklih decenija. Švedska nema porez na nasljedstvo, poklone ili imovinu.

Pored toga, veoma niski porezi na dobit preduzeća omogućavaju bogatima da dodatno povećaju svoje bogatstvo.

Najbogatijih 5% i 10% domaćinstava

Podaci ECB pokazuju da najbogatijih 5% domaćinstava u 20 evropskih zemalja poseduje od 30,8% bogatstva (Malta) do 54% ​​(Letonija).

Grupa sa najmanjom nejednakošću uključuje Maltu, Kipar (31,4%), Holandiju (32,8%), Grčku (33%) i Slovačku (34,4%). Poslije Letonije, Austrija (53,1%) i Litvanija (51,7%) imaju najveći udeo.

Kada se posmatra 10% najbogatijih, udjeli variraju od 42,7% na Malti do čak 64% u Letoniji i Austriji. U Njemačkoj (60,5%) i Italiji (60,3%), 10% najbogatijih takođe posjeduje više od 60% ukupnog bogatstva. U Francuskoj je ovaj udio 54,8%, a u Španiji 53,4%.

Kuće i stanovi su ključni faktor

Stručnjaci iz Eurofound-a, ​​dr Karlos Vakas-Soriano i Ester Šandor, ističu da su stope vlasništva nad nekretninama jedan od ključnih faktora razlika u raspodjeli bogatstva. Zemlje sa većim procentom vlasništva nad stanovima i kućama imaju manju nejednakost, dok tamo gdje su druge vrste finansijske imovine češće, nejednakost raste, piše Euronews Business, prenosi Investitor.