Ovaj program je pokrenut kako bi se zaustavilo nestajanje sela. Kako pokazuju statistike, svako četvrto selo u Srbiji je pred izumiranjem, a najmanje 50.000 kuća je napušteno.
Ne bi se reklo da je Republika Srpska u mnogo boljoj poziciji.
Popis iz 2013. je pokazao da čak 217 sela u Srpskoj nema nijednog stanovnika. Taj se broj u međuvremenu, vjerovatno, drastično povećao.
Podsjećamo, po popisu od prije 12 godina, Srpska je imala oko 1.171.000 stanovnika, danas ih je manje od milion. A upravo iz sela ljudi najviše odlaze: ili u gradove, ili u inostranstvo.
Iz godine u godinu sve je više zatvorenih seoskih škola, autobuske linije se ukidaju jer putnika nema, opustjela imanja zarastaju u korov.
Ipak, u Republici Srpskoj nema ni na pomolu programa, kakav je u Srbiji pokrenut prije dvije godine, a koji bi, smatraju stručnjaci, mogao biti ključan za preporod Srbije.
Rijetke su i lokalne zajednice u Srpskoj koje pokušavaju da podstaknu ostanak mladih na selu, ili povratak onih koji su otišli.
Tako Grad Bijeljina sufinansira kupovinu seoske kuće sa okućnicom, dajući polovinu novca za ovu namjenu.
Pravo na ovu subvenciju imaju supružnici ili vanbračni partneri, samohrani roditelji i mladi poljoprivrednici, uz ispunjenje propisanih uslova.
Kako je potvrđeno iz Gradske uprave, u prethodne dvije godine 27 porodica je potpisalo ugovore o sufinansiranju kupovine seoskih domaćinstava, za šta je iz bijeljinskog gradskog budžeta izdvojeno 455.000 KM.
Trenutno je u toku konkurs za 2025. za dodjelu gradskog novca stanovnicima Bijeljine koji žele da se skuće na selu. Ako ispune uslove, oni mogu iz gradske kase dobiti maksimalno 20.000 KM.
U Srpcu, maloj opštini na sjeveru Srpske na ušću Vrbasa u Savu, pokrenut je sličan projekat, ali sa mnogo skromnijim iznosom novca.
Vlast i opozicija u Srpcu su se nedavno složile da opština, kroz podsticaje u poljoprivredi, novčano podrži mlade koji žele da kupe kuće i imanja u srbačkim selima.
Konkurs još nije raspisan, ali kada bude pravo na podsticaj će imati supružnici koji nemaju nekretnine u Republici Srpskoj, a bar jedno od njih je mlađe od 35 godina.
Oni će moći da dobiju po maksimalno 5.000 KM, ako kupuju kuću sa okućnicom vrijednu do 25.000 KM, te maksimalno 10.000 KM, ako kupuju vrijednu od 25.000 KM do 50.000 KM.
Nisu neke pare, ali drugi ne daju ni toliko.
U Hercegovini nijedna opština nema ovakav program podsticaja, pa ni Gacko, koje se smatra najbogatijom hercegovačkom opštinom na području Republike Srpske. Za sada imaju dobre namjere.
– Nemamo program povratka mladih na selo, ali namjeravamo da ga kreiramo i da u narednom budžetu planiramo novac za tu namjenu – kaže za Srpskainfo načelnik ove opštine Vukota Govedarica.
Pitanje je samo da li će opštinari zakasniti i hoće li dogodine imati ko da se prijavi na njihov konkurs i uzme novac iz opštinske kase.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.