Svijet

IZMEĐU DVOJICE LIDERA BUKTI RAT Erdogan ispaljuje uvredu za uvredom, Makron u tišini povlači poteze

Možda su NATO saveznici, ali francuski predsJednik Emanuel Makron i njegov turski kolega Redžep Tajip Erdogan više se ponašaju kao zakleti neprijatelji spremni da svakog trenutka zarate.

IZMEĐU DVOJICE LIDERA BUKTI RAT Erdogan ispaljuje uvredu za uvredom, Makron u tišini povlači poteze
FOTO: MAXIM SHIPENKOV/EPA

Protekle godine “ukrstili su rogove” na brojnim frontovima, od libijskog građanskog rata, preko sukoba između Jermenije i Azerbejdžana, sve do napetih pomorskih sporova u istočnom Mediteranu. Ali njihova posljednja čarka bila je možda najoštrija do sada.

Ovog vikenda Erdogan se osvrnuo na Makronove komentare o islamu. Francuski predsjednik nedavno je najavio kontroverzne oštrije zakone zbog, kako je rekao, “islamskog separatizma” i odbrane sekularnih vrednosti. Upozorio je da neki muslimani u zemlji propagiraju vjerovanja koja “odstupaju od vrijednosti republike i često rezultiraju stvaranjem kontradruštva”. Ovu kampanju je predstavio kao veliki prioritet nakon što je učenik brutalno ubio i odsjekao glavu profesoru koji je na času pokazao karikature proroka Muhameda.

Erdogan, koji se često protivi, kako kaže, “zapadnom licemerju” i pokušava da zagovara prava muslimana van svoje zemlje, osudio je Makronovo neprihvatanje slobode vjeroispovesti.

– Koji je problem ove osobe koja se zove Makron sa muslimanima i islamom? Makronu je potreban tretman na mentalnom nivou – rekao je Erdogan u subotu.

Ovo nije bio prvi put da je Erdogan posumnjao u Makronovo mentalno zdravlje, te je učinio i prije godinu dana nakon što je Makron kritikovao vojni upad Ankare u sjeveroistočnu Siriju. Ovog puta je isprovocirao bržu i snažniju francusku reakciju, pa je Pariz u nedjelju povukao svog ambasadora iz Ankare.

FOTO: 
TURKISH PRESIDENT PRESS OFFICE/EPA
FOTO: TURKISH PRESIDENT PRESS OFFICE/EPA

U ponedjeljak je Erdogan otišao korak dalje. U televizijskom obraćanju apelovao je na muslimane da bojkotuju francusku robu iz solidarnosti sa njihovom braćom u Francuskoj, za koje je rekao da su “podvrgnuti linču sličnom onom koji su trpeli Jevreji u Evropi pre Drugog svjetskog rata“.

Erdoganov poziv, međutim imao je malo odjeka među zvaničnicima u arapskom svijetu. Razne frakcije u Libanu, čiju političku reformu Makron nestrpljivo sprovodi, apelovale su na veće poštovanje vjerske ojsetljivosti. Zvaničnici u Jordanu, Pakistanu, Egiptu i Iranu osudili su francusku poziciju i Makronovu odbranu karikatura, koje se u islamu smatraju bogohulnim.

Makron se ipak našao na meti muslimanskih demonstranata širom svijeta. Desetine hiljada protestanata u Bangladešu nazvale su Makrona “satanistom” i palili njegove fotografije, a slični protesti održani su i u Pakistanu, Iraku, Turskoj i Pojasu Gaze, prenosi Blic.

Tvrdokorni iranski list Vatan-e Emruz objavio je na naslovnoj strani karikaturu Makrona kao đavola, označivši ga kao anti-islamistu i tvrdeći da su “francuski ekstremisti viđeni kako pale Kuran”.

Ma kolika ovakva situacija djelovala kao balansiranje na ivici katastrofe, dvojica lidera od čitavog haosa imaju korist. Ragulisanje praktikovanja islama u Francuskoj pomaže Makronu da umiri ksenofobičnu krajnju desnicu i to baš na vrijeme za predsjedničke izbore 2022. godine. Istovremeno, slika njega kao Erdoganovog glavnog antagoniste može da potkrepi njegov želenji imidž branioca evropskih interesa na svjetskoj sceni. Već su se brojni evropski lideri okupili oko Makrona besni zbog Erdoganove retorike.

I Erdogan je u Makronu našao idealnog neprijatelja. Njegov poziv na bojkot francuskih proizvoda desio se istog dana kada je turska lira dostigla rekordno nisku vrednost. Turske vlasti potrošile su oko 134 milijarde dolara tokom proteklih 18 mjeseci da podrže valutu, a to je uzelo veliki danak na deviznim rezervama zemlje.

Turske nedavne spoljnopolitičke zavrzlame, uključujući podršku Azerbejdžanu u borbi sa jermenskim snagama i spor sa Grčkom i Кiprom oko prava na istraživanje resursa u delovima istočnog Mediterana, daju Erdoganu odlično sredstvo za usmeravanje nacionalističke energije naroda i skretanje pažnje sa problema u sopstvenom dvorištu. Rat riječima sa

Makronom svakako nije prvi put da se Erdogan “posvađao” sa zapadnim liderom kako bi rasplamsao nacionalistički plamen kod svojih pristalica.