Više od crkvenog mirisa: Šta sve može tamjan i zašto se koristi već hiljadama godina

 Tamjan se koristi hiljadama godina, ne samo u duhovnim praksama i aromaterapiji, već i kao prirodno sredstvo za očuvanje zdravlja. Nije bez razloga bio dar novorođenom Isusu, u vrijeme kada se ništa vredno nije poklanjalo tek tako.

Tamjan je jedna od najstarijih poznatih mirisnih supstanci. Riječ je o aromatičnoj smoli koja se dobija iz drveta bosvelije, koje raste u dijelovima Azije i Afrike. Njime se trgovalo još pre više od 5.000 godina, a na Arabijskom poluostrvu i u sjevernoj Africi vredeo je koliko i zlato. Put tamjana, koji je povezivao južnu Arabiju sa Mediteranom, ubraja se među najstarije trgovačke rute na svijetu.

U starom Egiptu korišćen je čak i za balzamovanje mumija, što dovoljno govori o njegovim konzervirajućim i antiseptičkim svojstvima.

Blagoslovljeni miris koji se koristi vijekovima

Tamjan se od davnina koristi u obredima pravoslavne i rimokatoličke crkve, uz vjerovanje da čisti prostor i tjera negativnu energiju. Međutim, njegova primjena se tu ne završava. Danas se koristi u aromaterapiji, kozmetici, masaži, ali i kao dodatak u prirodnoj medicini.

Njegova upotreba kroz vijekove nije bila slučajna, već zasnovana na iskustvu i opažanju njegovog dejstva na tijelo i um.

Ljekovitost tamjana u tradicionalnoj medicini

U ajurvedskoj medicini indijski tamjan, poznat kao boswellia serrata, koristi se hiljadama godina. Tradicionalno se primjenjivao kod upalnih stanja, artritisa, zarastanja rana, ali i za jačanje ženskog hormonskog sistema i otpornosti organizma.

Prema ajurvedskom učenju, svakodnevno kađenje tamjana u domu doprinosi opštem zdravlju ukućana.

Na Zapadu je tamjan najpoznatiji po svom snažnom antiupalnom dejstvu.

Šta nauka kaže o tamjanu

Aktivni sastojci tamjana uključuju seskviterpene, monoterpene, diterpene i bosvelijske kiseline. Upravo su bosvelijske kiseline najvažnije jer imaju izraženo antiupalno dejstvo, posebno kod bolova u zglobovima i artritisa.

Za razliku od mnogih konvencionalnih lekova, tamjan se tradicionalno smatra blagim za organizam i bez izraženih neželjenih efekata, ali se uvek preporučuje oprez i savet sa stručnjakom.

Neka istraživanja su pokazala da tamjan može imati potencijalnu ulogu i kod određenih vrsta malignih oboljenja, poput melanoma, raka bešike i tumora mozga, ali se ove primene i dalje proučavaju.

Moć tamjana za um i tijelo

Ekstrakti tamjana, poput tamjanovog acetata, povezuju se sa smanjenjem stresa, napetosti i psihičke iscrpljenosti. U aromaterapiji se koristi za opuštanje, lakše nošenje sa anksioznošću i poboljšanje raspoloženja.

Ulje tamjana se tradicionalno koristi u masažama i kupkama, naročito kod menstrualnih tegoba i upalnih stanja. Smatra se da povoljno djeluje i na disajne puteve, pa se često pominje kod bronhitisa, astme, sinusitisa i alergija.

Zanimljivo je i vjerovanje da tamjan može pomoći kod hrkanja, tako što se ulje nanosi na područje vrata, grudi i oko nosa.

U kozmetici, tamjan se koristi za njegu kože jer se smatra korisnim kod akni, ožiljaka, strija, bora i sporog zarastanja rana, prenosi Ona.rs.

Kako se danas koristi tamjan

Smola tamjana i proizvodi na njegovoj bazi najčešće se uvoze iz Indije. Od smole se prave tinkture, ulja, kreme i dodaci ishrani. Jestivi tamjan treba da bude proziran, bez tamnih tačkica, blago žućkaste ili zelenkaste boje, i žvaće se poput žvakaće gume.

Za unutrašnju upotrebu dostupne su i kapsule bosvelije, dok se tinkture mogu kupiti ili praviti od smole i alkohola. Za kađenje se koristi čista smola ili mirisni štapići.

Važno je znati da se čisto etarsko ulje tamjana ne koristi nerazblaženo, kao i da se njegova primjena ne preporučuje osobama koje koriste lekove za razređivanje krvi, imaju visok pritisak, ili su trudne i doje.

Tamjan i njegovi preparati dostupni su u biljnim apotekama i prodavnicama zdrave hrane, a njegova višemilenijumska upotreba govori u prilog tome da ovaj drevni dar i danas ima svoje mjesto u savremenom svijetu.