(VIDEO) Đokić povukao crvenu liniju: Evo šta socijalisti ne bi OPROSTILI partnerima

U intervjuu za Srpskainfo Đokić, između ostalog, otvoreno govori o očekivanjima SP pred predstojeće izbore, da li je došlo do promjene u politici SP od perioda kada je ta stranka bila druga po snazi politička opcija u Srpskoj do danas, postoje li „crvene linije“ zbog kojih bi socijalisti odustali od učešća u vlasti…

Kakva su očekivanja Socijalističke partije pred predstojeće izbore? Koliko mandata očekujete u Narodnoj skupštini Republike Srpske i u Parlamentarnoj skupštini BiH?

Socijalistička partija na ove izbore izlazi u koaliciji sa DEMOS i NDP i to samo po sebi govori da će naš izborni rezultat biti znatno bolji nego što je bio prethodni. U ovom času mislimo da je realno da naša koalicija može osvojiti osam poslaničkih mandata i da može osvojiti mandat u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH.

Očekujemo da će to biti najvjerovatniji konačni ishod izbora za našu koaliciju. Mislim da je to jedan vidan napredak, a isto je jako važno da smo kao partija stekli povjerenje da imamo koalicione partnere, da imate nekog ko vam vjeruje i ko želi sa vama, a ne sa nekim drugim.

Socijalistička partija u prvim postdejtonskim godinama bila je druga politička snaga u Republici Srpskoj, odmah poslije SDS. Međutim, broj poslanika SP u NS RS, kao i uopšte uticaj socijalista na političkoj sceni Srpske vremenom je slabio. Imaju li socijalisti uopšte snagu i ambiciju da se vrate na „stare puteve slave“?

Socijalistička partija je u tom vremenu koje pominjete imala deset mandata, odnosno deset narodnih poslanika. Imala je i dva mandata u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH. Mi smo na izborima 2020. godine imali sedam poslaničkih mandata. To znači da nismo daleko od onoga što smo i u prethodnom periodu bili.

To samo potvrđuje da Socijalistička partija ima vrlo stabilnu politiku, vrlo stabilnu podršku i popularnost u našem narodu, koja se mjeri upravo takvim rezultatima. Mi smo partija koja već 34 godine djeluje. Dakle, to je četvrta decenija našeg političkog života. Vrlo sam ponosan na činjenicu da smo upravo u periodu koji ste pomenuli bili nosioci opozicione borbe koja je još davne 1997. godine omogućila preokret političkog toka Republike Srpske.

Kada je Republika Srpska bila u fazi i stanju potpune međunarodne izolacije i stagnacije na unutrašnjem planu, mi smo napravili taj veliki zaokret upravo svojim djelovanjem. Omogućili smo da se poslije toga formira druga koalicija i da ona preuzme politički uticaj u Republici, a ono što se tada desilo, taj kurs politike koji smo mi, socijalisti, stvorili, a poslije se tome pridružila samo gospođa Biljana Plavšić, koja je formirala partiju odvajanjem dijela članova SDS i formiranjem tadašnjeg SNS – taj kurs koji smo tada definisali ostao je i danas kurs Republike Srpske.

Na tu sam činjenicu veoma ponosan. Taj kurs je omogućio da Republika Srpska izađe iz stanja izolacije, da uspostavi partnerstvo i sa međunarodnim centrima političkog i uopšte društvenog uticaja, da razvije svoju međunarodnu aktivnost i postane subjekt u međunarodnim odnosima, da krene intenzivno u privredni razvoj i konsolidaciju finansijskih tokova u Republici, koji su tada bili razbijeni.

Prije našeg dolaska imali ste jedan budžet koji je bio legalan i drugi budžet koji se vozio u gepeku. Tako da smo sve to tada preokrenuli, dobili međunarodnu podršku i verifikaciju, dodatno potvrdili i snažno promovisali Dejtonski mirovni sporazum. Na toj platformi, odnosno na tom kursu politike, danas se odvija politički život Republike Srpske.

Dakle, ono što smo mi trasirali traje i danas i to pokazuje jednu vrijednost politike Socijalističke partije, vrijednost naše političke ideje, na osnovu koje je nastao naš program i zbog koje stabilno trajemo. Mi smo snažan faktor političke sigurnosti i stabilnosti Republike Srpske.

Mnogi vas, prije svega iz opozicije, prozivaju da su socijalisti izgubili svoju autentičnost, da su u prethodnih dvadeset i više godina, koliko ste u koaliciji sa SNSD, upravo zbog te koalicije izgubili „svoj kurs“. Koliko je Socijalistička partija svojim učešćem u vlasti sa najvećom partijom u Srpskoj izgubila autentičnost i da li danas SP ima svoju autentičnu politiku po kojoj je građani prepoznaju?

Ne mogu se složiti sa tim kritikama, jer su neosnovane. Socijalistička partija je ostala dosljedna svojim principima i upravo na tim principima se uspostavio sistem vlasti u Republici. Mi smo partija lijeve orijentacije, SNSD je partija lijeve orijentacije i mi imamo to prirodno savezništvo.

Dakle, naše politike zasnovane su na poštovanju čovjeka i borbi za socijalnu pravdu. Naš ključni princip, na kojem istrajavamo više od tri decenije, upravo je borba za socijalnu pravdu, borba za pravične društvene odnose i borba za pravičnu raspodjelu novostvorene društvene vrijednosti. A vi dobro znate, kao i sva javnost, da Republika Srpska iz godine u godinu stvara više i da se ono što se stvara raspodjeljuje u okviru budžeta, jednim dijelom, dok se drugi dio usmjerava ka politikama direktnog razvoja, koje se prije svega odnose na podsticanje razvoja naše privrede, kao i infrastrukture.

Mi smo svih ovih prethodnih godina bili u koaliciji zato što je svaka koalicija matematički zbir. Vi idete na izbore, dobijate određeni broj glasova i mandata, mora se formirati parlamentarna većina u Republici Srpskoj i onda se ta većina formira na bazi osvojenih mandata, koji su rezultat povjerenja koje vam daju građani na izborima. Mi nikome ništa nismo oteli, nikada nikoga nismo ucjenjivali, niti smo ikada tražili da nam se dodijeli nešto što nam nije pripalo.

Participirali smo u sistemu vlasti onoliko koliko je bila podrška građana na izborima i broj mandata koje smo osvajali. To se odnosi i na nivou Republike, ali i na nivou lokalnih skupština i opština, gdje takođe Socijalistička partija u svim opštinama participira u sistemu vlasti, negdje kao vlast, negdje kao opozicija. Ali, u svakom slučaju, Socijalistička partija je veoma pouzdan partner.

Moram da kažem jednu krupnu činjenicu: svi su željeli da Socijalistička partija njima bude partner. I oni koji su u opoziciji i oni koji su danas u sistemu vlasti. Zato što smo dosljedni, odlučni i štitimo principe na kojima počiva naš program. Ovaj sistem vlasti u Republici Srpskoj je socijalno odgovoran. On se temelji upravo na onoj borbi koju mi decenijama vodimo, a to je borba za razvoj Republike Srpske koja podrazumijeva mogućnost sigurnosti za određene slojeve našeg društva ili kategorije stanovnika. To su prije svega penzioneri, oni na čijim rezultatima svi mi živimo, da imaju stabilnost, redovnu isplatu i da penzije kontinuirano rastu.

Mi smo to obezbijedili još u vremenu kada sam bio ministar rada i boračko-invalidske zaštite. Kada sam provodio tadašnju penzijsku reformu 2012. godine, od tada je sistem penzijskog osiguranja stabilan. Tada sam se izborio da u zakon bude unesena odredba koja do tada nikad nije bila, a to je da isplatu penzija garantuje država, odnosno Republika. Od tada do danas imamo svake godine redovno usklađivanje penzija, imamo stalni rast penzija, čak i vanredna usklađivanja ili povećanja.

Penzije su od tada do danas porasle za 130 posto. To, naravno, za određenu kategoriju penzionera nije dovoljno. Zato se moramo boriti da i te penzije rastu ili da im se na drugi način osiguraju dodatne subvencije kako bi imali stabilan i normalan život. Takođe, u oblasti borbe za radništvo i radnička prava tu smo mnogo napredovali. Ako uzmete u obzir koja je bila vrijednost najniže plate u Republici i koja je danas, vidjećete da je postoji stalni rast najniže plate. I to je naše nastojanje – stalni rast plata u Republici. One su rasle kontinuirano ne samo u javnom sektoru, nego i u sektoru privrede, kako u društvenim i javnim preduzećima, gdje je vlasnik država, tako i tamo gdje su vlasnici privatna lica.

Dakle, mi smo na te dvije kategorije bazirali svoju politiku podrške i borbe i mi danas imamo stabilnu politiku. Mi smo svojevremeno, a ja sam učestvovao u tome, spremili Zakon o radu koji je dodatno zaštitio prava radnika i osigurao da mogu ostvariti svoja prava u situaciji kada ih bilo koji poslodavac povređuje. Drugo, podržavali smo brojne druge ili kreirali zajedno sa partnerima druge socijalne politike koje su osigurale sigurnost za mnoge građane i koje su pokazale humanističku orijentaciju ovog sistema vlasti. Evo, recimo, borba za porodicu. Stimulišemo rađanje četvrtog djeteta. Svako rođeno četvrto dijete ima posebne benefite.

Porodice koje imaju četvrto dijete mogu da imaju trajnu naknadu za takav roditeljski status. Zatim, djeca sa rijetkim bolestima, djeca sa posebnim potrebama – sve su to politike koje su obezbijedile stvaranje novih organizacija, odnosno institucija koje brinu o tim kategorijama stanovnika. Mislim da je to obilježje ljevičarske politike.

Naša politika uvijek je bila usmjerena na rast i razvoj. Ako kažemo da je samo prije petnaestak godina vrijednost bruto domaćeg proizvoda bila oko deset milijardi maraka, a danas je 20 milijardi, to govori da je ovo što iznosim kao činjenica tačno i da to nije rezultat toga da se nešto nastavilo samo od sebe, nego je to produkt politike, organizacije političkog i društvenog života u cjelini, pa i ekonomskog, koji je omogućio da imamo stalan rast aktivnosti u Republici, imamo stalan rast investicione aktivnosti iz godine u godinu. To je danas omogućilo da imamo i rekordan broj zaposlenih radnika.

To nam je uvijek bio cilj – da se što više ljudi zaposli, da osiguramo sredstva za razvoj naše infrastrukture, podršku javnom sektoru, gdje ulažemo i u javna preduzeća, da ih podržavamo, omogućujemo njihov rast i razvoj i zadovoljavanje osnovnih javnih funkcija. Dakle, mogu da govorim o tome da su naše politike, prvenstveno Socijalističke partije i naše dugovječne koalicije, uvijek bile u većem dijelu ljevičarske nego što neko drugi misli da su bile. I zato smo tu.

Postoje li neke „crvene linije“ za Socijalističku partiju kada je u pitanju učešće u vlasti?

Još jednu važnu činjenicu želim reći, možda je kroz prethodno pitanje i imala mjesto da se pomene, i evo, hvala na tome. Socijalistička partija bila je snažan faktor sigurnosti i stabilnosti u očuvanju Dejtonskog mirovnog sporazuma i dejtonskih principa na kojima je zasnovan život u BiH. Mi, ako bi se odustajalo od nadležnosti koje ima Republika Srpska, ako bi se zahtijevalo da se te nadležnosti gase ili prenose na neki drugi nivo, mi bismo bili protiv toga.

Ako ne bismo uspjeli da to zaustavimo, mi sigurno ne bismo bili dio takvog sistema vlasti, ako bi on bio spreman da donosi takve štetne odluke po Republiku Srpsku. Na sreću, ili ne samo na sreću, nego zato što postoji takav nivo svijesti u okviru ove postojeće koalicije, to se nije desilo do sada i to se ne smije dešavati u budućnosti. Dakle, to bi bio jedan povod da kažemo da je crvena linija prekoračena. Ako bi se to narušilo, mi bismo onda izašli.

Drugo je ako bi se odstupilo od ove ljevičarske orijentacije koju mi godinama njegujemo, koju decenijama njegujemo, na kojoj istrajavamo i insistiramo i po kojoj je Socijalistička partija stekla svoj ugled i poštovanje i dobila takvu stabilnu podršku u biračkom tijelu. Moram samo reći da je Socijalistička partija, ako ste pomenuli neko vrijeme ranije, iznjedrila mnogo kadrova. Jedan dobar dio Socijalističke partije se 2000. Godine odvojio i ušao u SNSD, i poslije toga SNSD je postala jača partija.

Hoću da kažem da su socijalisti zaslužni za rast i razvoj svojih političkih partnera, ali ipak hoću da kažem da je rast našeg najvećeg partnera bio produkt njihovih sposobnosti, njihove umješnosti da u politici Republike Srpske nastupaju na način koji je pridobio veliku pažnju. Uopšte na to nisam ljubomoran, ali sam ponosan na ono što je Socijalistička partija za sve te godine činila za takvu stabilnost naših odnosa.

Kada pogledate svoju političku karijeru, šta je ono što smatrate vašim najvećim ličnim uspjehom, kao i uspjehom Socijalističke partije, a šta je moglo biti bolje?

Možda da uzmemo tri oblasti. Jedno je institucionalna vrijednost i uloga Socijalističke partije, a to je da smo mi bili uporni stvaraoci, učesnici stvaranja i odbrane Republike Srpske. Mi smo osnovani 1993. godine, u vrijeme ratnih dejstava i bili smo nosioci aktivnosti odbrane srpskog naroda, stvaranja Republike Srpske, njene odbrane i oblikovanja kao demokratske zajednice.

Poslije rata smo radili intenzivno na obnovi Republike Srpske i tu smo napravili zapažene rezultate. Posebno nam je bio važan segment institucionalnog djelovanja, na način da smo razvijali institucionalni život u Republici Srpskoj, da smo od improvizacije institucionalnog života, kakav je bio 1998. godine kada smo preuzeli vlast, došli do uređenog sistema.Tada je Parlament Republike Srpske šetao od grada do grada kao putujući cirkus, kada je Vlada RS radila u daleko skromnijim uslovima, kada masa drugih stvari institucionalnog sadržaja nije bila uopšte uspostavljena.

Bio sam predsjednik parlamenta koji je obezbijedio da parlament dobije svoj prostor. Dakle, institucionalno snaženje Republike Srpske nam je bilo važno. Isto tako i predstavljanje Republike Srpske u spoljnom svijetu. Mi smo imali svoja predstavništva i na međunarodnom planu činili smo mnogo za afirmaciju Republike Srpske i jačanje njene međunarodne pozicije. Drugo je ova socijalna sfera, koju sam već objasnio. Treće je oblast direktnog privrednog rasta i razvoja.

Već dugo vremena sam u sektoru privrede u Vladi, posebno u sektoru energetike. Podigli smo i podržavali razvoj mnogih privrednih djelatnosti, novih djelatnosti i novih investicija u industriju Republike Srpske. To je jedan značajan period u kojem sam bio ministar, kada se u Republiku Srpsku investiralo i izgradilo više fabrika koje i danas uspješno posluju.

Republika Srpska je upravo u ovom periodu pokrenula investicije koje imaju vrijednost 5,5 milijardi maraka. Od toga je oko dvije milijarde već realizovano, a 3,5 milijarde biće realizovano u narednim godinama. Plus na tu vrijednost, to su samo energetski objekti – solarne elektrane, hidroelektrane, male i velike. Republika Srpska se odvažila da gradi dva velika energetska objekta koje ni u prethodnom periodu nije uspjela da pokrene ni bivša Jugoslavija. To su hidroelektrane Dabar i Bistrica. HE Bistrica biće završena, već prvi objekat početkom iduće godine, a ostali do kraja te godine. A 2028. godine velika HE Dabar biće gotova. To će biti u vlasništvu Elektroprivrede Republike Srpske.

Ostalo je još nekoliko projekata u vlasništvu Elektroprivrede, kao što su solarne i velike vjetroelektrane, a ostalo u okviru ove vrijednosti od pet milijardi jeste u vlasništvu naših partnera, koji su negdje iz zemlje, a negdje su spoljni partneri. Bio sam ministar sve ove godine i sve sam te ključne ugovore sa našim partnerima lično potpisao i kreirao mogućnosti da se takvi ugovori uopšte zaključe i takvi projekti pokrenu.

Posljednji projekat koji smo pokrenuli jeste gasifikacija Republike Srpske. Regionalni gasovod u fazi je pokretanja i treba da se gradi na relaciji od Šekovića ka Han Pijesku, a drugi magistralni od Šepka do Novog Grada. Mi smo u tom razvojnom smislu dali svoj veliki doprinos i dalje nam je cilj da još više razvijamo ekonomiju Republike.

Ekonomski snažna Republika Srpska može da bude i nezavisna, može da se odupre svim negativnim uticajima kojih je bilo i kojih će biti još, jer ovaj svijet je u velikim turbulencijama i refleksija svih tih turbulencija dolazi i do malih država i regiona, kakav je Republika Srpska.

Zato nam je važno da budemo snažni, da budemo spremni, da možemo nositi ili kreirati život nezavisno od uticaja drugih. Saradnju sa svima treba imati, ja sam se uvijek za to zalagao, ali treba znati šta čuvate, znati i poštovati svoje i zaštititi to. To je politika koju smo imali i koju smo uspješno ostvarivali.