OSUĐENA NA 44 GODINE I BIČEVANJE Nobelovka preživjela pakao u iranskom zatvoru, prokrijumčarila memoare u svijet

Najistaknutija aktivistkinja za ljudska prava u Iranu privremeno je puštena iz zatvora iz zdravstvenih razloga ranije ove godine, nakon što je izgubila svijest i bila prebačena u bolnicu.

Njeni memoari pod naslovom “Žena nikada ne prestaje da se bori” napisani su iza rešetaka, a dijelove teksta su iz zatvora iznijele druge zatvorenice.

Izdanja na francuskom, njemačkom i devet drugih jezika izlaze ovog mjeseca. Izdanja na engleskom i farsiju trebalo bi da izađu sljedeće godine.

Mohamadi je za AP rekla da se Iranci suočavaju sa višestrukim krizama proisteklim iz tekućeg rata i sve većeg ekonomskog pritiska.

– Ljudi su ti koji plaćaju izuzetno visoku cijenu – rekla je ona.

Mohamadi je navela da, ipak, mnogi Iranci nastavljaju tiho da pružaju otpor svojim liderima, što je promjena koju ona vezuje za proteste iz 2022. godine povodom smrti Mahse Amini, 22-ogodišnje djevojke koja je preminula u bolnici nakon što je privedena zbog kršenja strogog islamskog kodeksa oblačenja koji su nametnule vlasti.

Objavljivanje knjige Narges Mohamadi ovog mjeseca vremenski se poklapa sa godišnjicom smrti Mahse Amini kako bi se odala počast uspomeni na nju, saopštili su njeni predstavnici.

– Ako izađete na ulice, vidjećete talas otpora među ljudima, talas svijesti i njihovu odlučnost da se izbore za svoja prava – rekla je Mohamadi.

Ona je ispričala da je njen pritvor bio opasan po život.

Mohamadi je više puta zatvarana tokom decenija borbe za ljudska prava i bila je iza rešetaka kada joj je dodijeljena Nobelova nagrada. Rekla je da su je pripadnici bezbjednosnih snaga brutalno pretukli prilikom hapšenja u decembru, u gradu Mašhad na sjeveroistoku zemlje. Ona je sa grupom aktivista prisustvovala komemoraciji advokatu za ljudska prava Hosrovu Alikordiju, koji je pronađen mrtav u svojoj kancelariji.

Uhapšena je dok je držala javni govor, a zbog učešća na tom skupu osuđena je na 16 godina zatvora i više od 100 udaraca bičem. Kazna bičevanjem nije izvršena, ali je provela duge periode u samici.

– Glava mi je bila teško povrijeđena jer je većina udaraca bila usmjerena ka njoj, a uprkos takvom stanju, držali su me dva mjeseca u samici, tokom kojih je moje zdravstveno stanje bilo veoma zabrinjavajuće – rekla je nobelovka.

Mohamadi je izgubila svijest 1. maja i prebačena je u bolnicu. Desetak dana kasnije puštena je uz kauciju i prebačena u bolnicu u Teheranu, gdje je ostala još dvije nedjelje.

Ona je uspjela da prokrijumčari dijelove svojih memoara, koje je počela da piše 2019. godine tokom prethodnog boravka u ozloglašenom iranskom zatvoru Evin u Teheranu, gdje se drže mnogi politički zatvorenici, navodi AP.

Kada je riječ o njenom zdravlju, Mohamadi je kazala da se oporavlja.

Mohamadi je osuđena na ukupnu kaznu zatvora od 44 godine, a već je provela 10 godina iza rešetaka, uključujući 161 dan u samici.

Od 2009. godine joj je zabranjeno putovanje u inostranstvo, zbog čega ne može da se pridruži suprugu i dvoje djece koji žive u izgnanstvu u Francuskoj.

– Izvršenje moje kazne je trenutno odloženo, a moram da se vratim čim pravosudni organi izdaju nalog – navela je Mohamadi u poruci koju je objavio njen tim.

Bonus video