Zaharčenko, lider samoproglašene Donjecke narodne republike (DNR) ubijen je u petak, 31. avgusta uveče u bombaškom napadu na kafić “Separ” (skraćeno od Separatista) u Donjecku tokom večere sa prijateljima.
Marija Zaharova, portparolka ruskog Ministarstva spoljnih poslova, gotovo istog trenutka optužila je Kijev za atentat, tvrdeći da za to “ima opravdanih razloga”, Vladimir Putin nazvao je ubistvo “kukavičkim činom”, a oglasili su se i zvaničnici samoproglašene republike optuživši čak i SAD za atentat na nosioca ordena “Heroja DNR”. Iz Kijeva tvrde da je Zaharčenko najvjerovatnije stradao u obračunu lidera separatista.
Imamo razloge da vjerujemo da bi Zaharčenkova smrt mogla biti rezultat unutrašnje borbe među militantima zbog preraspodjele poslovnih interesa – rekao je Igor Guskov, šef ukrajinske obavještajne službe SBU.
On je dodao da ne isključuje mogućnost da su ruske obavještajne službe uklonile Zaharčenka, jer je pao u nemilost ruskih vlasti, za koje Kijev smatra da diriguju situacijom u istočnoj Ukrajini. Samog Zaharčenka Kijev optužuje da ima ukrajinsku krv na rukama i da je odgovoran za brutalna mučenja ukrajinskih zatvorenika u vrijeme najžešćih sukoba, piše Blic.
Borba za vlast
U napadu je pored Zaharčenka stradao i njegov tjelohranitelj, a povrijeđeno je i 12 osoba, među kojima je i ministar finansija samoproglašene republike Aleksander Timofejev. Ukrajinski mediji pišu da je možda meta bombaškog napada bio i Timofejev, lojalni Zaharčenkov saradnik, na kojeg je takođe izvršen pokušaj atentata u septembru 2017. godine, takođe bombom.
Prema pojedinim izvorima, dvojica lidera separatista su “već viđeni za smjenu” u Kremlju i to uoči izbora u DNR ove godine. Mjesecima unazad pominje se i kao potencijalni Zaharčenkov nasljednik Denis Pušilin, sa kojim je lider DNR bio u lošim odnosima.
Pušilin je široj javnosti poznat kao dio tzv. Poncijeve prevare (piramidalne sheme) u Rusiji devedesetih godina. Riječ je o piramidalnom tipu prevare iza kojeg stoji kompanija MMM, zbog koje je između pet i 10 miliona Rusa ostalo bez ušteđevine tih godina (slično kao u Jugoslaviji).
Ipak, za sada Zaharčenkov nasljednik je Dimitrij Trapeznikov, kojeg je vlada samoproglašene DNR imenovala na to mjesto svega nekoliko sati nakon atentata. U jednoj od prvih izjava, Trapeznikov je izjavio da je nekoliko osoba uhapšeno u vezi sa atentatom i optužio “ukrajinske sabotere” za ubistvo.
Čini se da je i sam Zaharčenko bio svjestan da mu je život ugrožen, zbog čega je uspostavio Republikansku gardu (RG) i Spetsnazski puk da djeluju kao njemu lojalne jedinice, pored jedinica formalno zaduženih za njegovu bezbjednost, kao što je Republička služba državne bezbjednosti.
Ko je bio Aleksandar Zaharčenko?
Zaharčenko je rođen u Donjecku, dijelu Ukrajine koji je bio poznat po rudnicima i teškoj industriji. Prije početka rata, i sam je bio zaposlen kao inženjer u rudniku, koji je napustio da bi pokrenuo privatnu firmu u istom sektoru. Svoj biznis je prodao početkom sukoba 2014. godine, da bi finasirao lokalne proruske pobunjenike, kojima se i sam pridružio.
Njegovo ime postalo je poznato početkom 2014. godine kada je učestvovao u zauzimanju zgrade loklane administracije u Donjecku, da bi zvanično lider DNR postao je avgustu iste godine nakon kontroverznih izbora na kojima je osvojio 75 odsto podrške.
Prije Zaharčenka, na toj poziciji uglavnom su bili ruski državljani (poput Aleksandra Borodaija), pa se postavljanje Zaharčenka, kao čovjeka rođenog u Ukrajini, u to vrijeme tumačilo kao pokušaj Kremlja da prikrije svoju ulogu u sukobima na istoku zemlje i prikaže ih kao lokalnu pobunu nezadovoljnih građana. Zaharčenko je inače dva puta povređivan u ratu. Bio je oženjen Natalijom i imao je četiri sina. Otac mu je bio Ukrajinac, a majka Ruskinja.
Serija ubistava
Atentat na Zaharčenka samo je jedno u nizu targetiranih ubistva lidera ili istaknutih ličnosti proruskih separatista na istoku Ukrajine. Među najpoznatijim ubistvima bio je Arsen Pavlov, poznatiji kao Motorola, koji je umro 2016. godine nakon eksplozije bombe u liftu njegove zgrade. U sukobima koji traju od 2014. godine poginulo je više od 10.000 ljudi, dok je oko million pobjeglo.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.