"NE ZANOSITE SE, PUTIN JE DALEKO OD PORAZA" Stručnjaci otkrili neprijatnu istinu za Zapad i Ukrajinu

Moskva je nedavno zaoštrila retoriku. Više ne govori samo o pobjedi nad Kijevom predsjednik Vladimir Putin je iznenada iznio šokantnu prognozu po kojoj bi Ukrajina mogla potpuno da ostane bez svojih zapadnih teritorija u korist Poljske, Mađarske i Rumunije. Takođe je imenovao nove komandante i formirao novi rod vojske, prenosi Blic.

– Sve pozadinske službe Ministarstva odbrane Ruske Federacije objedinjene su pod novi jedinstveni kišobran – rekao je Putin, dodajući da je na čelo nove službe imenovan general Valerij Solodčuk.

Formiran je i novi rod vojske, odnosno snage bespilotnih sistema, na čijem je čelu imenovan načelnik štaba grupacije Centar Denis Ljamin.

Stručnjaci kažu da je Moskva u ratu protiv Ukrajine “daleko od poraza”. Sofija Slonovska iz Centra za analizu evropske politike (CEPA), koja se bavi evropskom bezbjednošću, ratom u Ukrajini i transatlantskim odnosima, smatra da zapadni saveznici Kijeva “ne bi trebali previše da se zanose” i da se nedavni uspjesi Ukrajine “odvijaju paralelno sa mnogo mračnijom stvarnošću u kojoj Rusija nastavlja da nanosi ogromnu štetu svojoj žrtvi”.

Prema Slonovskoj, postoji nekoliko aspekata tog problema.

Stanje na frontu

Iako Rusija nije ostvarila brzi proboj na frontu kojem se nadala, a njeno napredovanje je sporo i skupo, ona vrši snažan pritisak na ukrajinski odbrambeni pojas u Donjecku, posebno oko gradova Konstantinovka, Družkivka, Kramatorsk i Slovjansk.

Rusija istovremeno održava pritisak i na pravcima Sumi, Harkov, Liman i Zaporožje, primoravajući Ukrajinu da ionako ograničene ljudske i PVO resurse odbrane raspoređuje duž linije fronta duge oko 1.200 km.

Vazdušna kampanja

Moskva je pojačala svoju vazdušnu kampanju, lansirajući kombinacije dronova, mamaca, krstarećih i balističkih raketa i klizećih bombi. Iako Ukrajina može da se suprotstavi mnogim prijetnjama, balističke rakete i dalje su ozbiljan problem jer su presretači američkog sistema “patriot” ograničeni i ne mogu da zaštite svaki grad, industrijski objekat ili stratešku lokaciju.

– Neprijatna istina je da Ukrajini nedostaju presretači za balističke rakete i da je gotovo bespomoćna protiv njih – kaže Slonovska.

Benzinske stanice i skladišta

Rusija se sve više usmerava na civilnu infrastrukturu. Pogođeno je više od 200 benzinskih stanica, a Rusija ih sada redovno gađa u pograničnim i oblastima linije fronta. Iako to još nije dovelo do nestašice goriva na nivou nacije, takvi napadi usporavaju lokalno kretanje i čine ga opasnijim. Sličnu ulogu imaju skladišta, poštanski objekti i distributivni centri, koji omogućavaju dopremanje hrane, lijekova, elektronike, rezervnih delova i generatora u ugrožene regione.

– Ruski udari kombinuju ekonomsku štetu sa pritiskom na logistiku koja može da ima i civilnu i vojnu namjenu, dok neposredne posledice snose radnici, preduzeća i civili – navodi Slonovska.

Luke i brodski saobraćaj

Luke su dio iste kampanje, a u ruski napadima pogođeni su gradovi Odesa, Čornomorsk, Izmail i Mikolajev, kao i lučka skladišta i civilni brodovi. Više od 90% ukrajinskog poljoprivrednog izvoza otprema se preko luka u oblasti Odese, što znači da čak i ograničeni poremećaji povećavaju troškove osiguranja, odvraćaju prevoznike i slabe glavni izvozni koridor zemlje.

– Moskva tvrdi da su neki od ovih napada odmazda za ukrajinske udare na njihove rafinerije i brodove, ali su Putinove snage gađale ukrajinsku energetsku i drugu ključnu infrastrukturu mnogo prije nego što je Kijev razvio sposobnost dubokih udara – navodi Slonovska.

Šira vojna logika Rusije, kako je navela, zasniva se na tome da se u ratu iscrpljivanja ograničeni teritorijalni dobici i kontinuirana razaranja vremenom nagomilavaju.

Djeluje zanemarljivo, ali ruska taktika uspijeva

Rusko napredovanje u mjesečnim analizama često djeluje zanemarljivo – njihove snage osvoje tek nekoliko kilometara, uz ogromne gubitke ljudstva i opreme. Ali, Moskvi nije potrebno da svaka ofanziva donese trenutni proboj.

– Dovoljno je da nastavi da vrši pritisak sve dok pojedini položaji, linije snabdijevanja i gradovi ne postanu neodrživi za ukrajinsku odbranu – ističe Slonovska, navodeći kao primjere pad Mariupolja 2022, Bahmuta 2023. i Avdijevke u februaru 2024.

Jasan pravac Rusije

Ako se uračunaju Krim i dijelovi Donbasa zauzeti pre 2022, Rusija sada okupira skoro petinu međunarodno priznate teritorije Ukrajine. Njeni nedavni teritorijalni dobici možda izgledaju mali u procentima, ali Moskva ovaj rat – za koji se isprva očekivalo da će trajati nekoliko dani ili sedmica – mjeri godinama, a ne mjesecima, navodi Slonovska.

Prema njoj, ti dobici imaju jasan pravac: Moskva polaže pravo na čitave oblasti Donjecka, Luganska, Zaporožja i Hersona, dok potpuno zauzimanje Donbasa ostaje njen najvažniji neposredni teritorijalni cilj. Zbog toga su preostali gradovi u Donjecku koji su pod kontrolom Ukrajine od ključnog značaja za Putinov cilj da osvoji čitav region.

Rusija može da podnese velike gubitke i da se osloni na znatno veći mobilizacioni potencijal i vojnu industriju, što joj omogućava da lakše nadoknađuje ljudstvo i opremu nego Ukrajina. Tek ukoliko Ukrajina bude nanosila Rusiji više poginulih i ranjenih nego što ruski sistem regrutacije može da nadoknadi – kao što je bio slučaj u junu i julu – Kremlj bi mogao da se suoči sa ozbiljnom krizom ljudstva, navodi se.

To bi moglo da dovede do nove ruske mobilizacije. Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski upozorio je krajem jula da njegove obavještajne službe očekuju da će Rusija nakon izbora za Dumu u septembru mobilisati još 300.000-500.000 ljudi.

Bez obzira na to, Moskva i dalje ima resursе da održi – i potencijalno proširi – rat, oslanjajući se na daleko veću populaciju i kapacitete nego što ih ima Ukrajina za nadoknadu ljudstva i opreme.

– Ništa od ovoga ne znači da Ukrajina gubi rat – piše Slonovska.

Uprkos uspjesima, Ukrajina se i dalje bori protiv znatno većeg protivnika, a istovremeno i dalje mora da rješava brojne probleme – od nedostatka ljudstva i PVO do logistike i ekonomske izdržljivosti.

Prema Slonovskoj, ukupna vojna situacija deluje bolje nego što je bila već duže vrijeme i postoji mnogo razloga za optimizam.

– Ukrajina je daleko od poraza, a još dalje od toga da bude primorana na nepovoljan mir. Ali, Kremlj ovaj rat mjeri godinama, a ne mjesecima. Ukoliko ne dođe do nekog iznenadnog i neočekivanog sloma, Ukrajina i njeni partneri moraće da urade isto – zaključila je ona.