Upravo to se dogodilo kada su dva razorna potresa pogodila ovu zemlju, što je dovelo do smrti više od 1.000 ljudi.
Taj crni scenario ostvario se prošle nedjelje, kada su dva snažna zemljotresa, jedan za drugim, oštetila i srušila desetine zgrada, ostavljajući za sobom najmanje 1.430 mrtvih i više od 3.200 povrijeđenih, dok je broj nestalih dostigao više od 55.000, prenosi Blic.
– Rizik je bio poznat – rekao je Eduardo Nunjez Kastelanos, venecuelanski građevinski inženjer i profesor.
“Moglo bi da bude čak 50.000 mrtvih”
Dvostruki zemljotres ostavio je razorni trag od Karakasa do obale i drugih područja zemlje. Broj stradalih mogao bi da učini ovu katastrofu najsmrtonosnijim zemljotresom u Venecueli u posljednjih više od sto godina, nadmašivši 1.600 žrtava iz zemljotresa i cunamija u Kumani iz 1929.
Majkl Šmic, profesor geofizike na Univerzitetu Simon Bolivar, strahuje da bi broj žrtava mogao da dostigne čak 50.000 ljudi. To je srednja vrijednost najvjerovatnijeg raspona prema proceni Američkog geološkog zavoda (USGS), prema kojem postoji 44 odsto verovatnoće da će broj poginulih biti između 10.000 i 100.000.
Zašto su posljedice toliko razorne?
Kako piše “Los Anđeles tajms”, još je prerano za zaključke o tome zašto su razaranja nakon zemljotresa i broj žrtava toliko veliki. Međutim, prve fotografije pokazuju urušene zgrade, koje su “u nekim slučajevima bile više od 15 spratova, sa ozbiljnim građevinskim nedostacima i lošim nadzorom tokom izgradnje”, kako je rekao Nunjez.
Jedan od vjerovatnih faktora je stavljanje profita ispred bezbjednosti. Nunjez je rekao da naširoko rasprostranjena razaranja vjerovatno odražavaju gradnju objekata “prilagođenu investitorima, umjesto pravilno projektovanim konstrukcijama u skladu sa seizmičkim standardima”. Nažalost, to je čest problem u Južnoj Americi – istakao je on.
Zastarjeli bezbjednosni standardi i kultura jeftine gradnje vjerovatno su samo deo razloga zbog kojih se toliko zgrada širom Venecuele srušilo u zemljotresima – najjačim koji su pogodili zemlju za više od 125 godina.
Prema Nunjezu, među faktorima koji su tome doprinijeli su:
Betonske zgrade projektovane bez uzimanja u obzir lokalnog mekog tla
Upotreba konstrukcionih sistema ranjivih na zemljotrese u zgradama preko 10 spratova
Nedovoljan nadzor tokom gradnje zbog oslabljenog institucionalnog nadzora
Venecuela leži na ivici ogromnog raseda
Iako je gotovo nemoguće predvidjeti kada će tačno doći do zemljotresa, odavno je poznato da je Venecuela ranjiva. Zemlja leži na ivici ogromnog raseda na pravcu istok-zapad, koji je granica između Karipske i Južnoameričke tektonske ploče.
Međutim, međunarodni istraživači posvećivali su manje pažnje južnoj ivici Karipske ploče i mogućim seizmičkim posljedicama po Venecuelu, zemlju sa 28 miliona stanovnika, nego severnoj ivici te ploče. Pomjeranje sjeverne ivice Karipske ploče izazvalo je potres magnitude sedam na Haitiju 2010, u kojem je poginulo 316.000 ljudi. To je bila jedna od najgorih prirodnih katastrofa u modernoj istoriji.
Posljednji veliki zemljotres koji je snažno pogodio Karakas bio je 1967, kada je potres jačine 6,6 po Rihteru usmrtio 240 ljudi. Zemljotres magnitude 7,5 u sredu – drugi od dva udara koji je uslijedio 39 sekundi nakon prvog – vjerovatno je izazvao pucanje raseda duž oko 160 km, prema USGS.
Veruje se da je prvi rascep nastao na sistemu raseda Bokono, oko 40 km od obale. Odatle se širio od doline ka moru, gde se kretanje prenelo na rased San Sebastijan, koji razdvaja Karipsku i Južnoameričku ploču. Šmic je rekao da “djeluje da se rascep kretao od jugozapada ka sjeveroistoku, a zatim potpuno ka istoku”, zaustavivši se tik pre lučkog grada La Gvajra sjeverno od Karakasa.
“Abnormalan broj srušenih zgrada”
Prema mapama USGS, energija zemljotresa usmjerila se direktno ka međunarodnom aerodromu, koji je teško oštećen, a zatim prema lučkom gradu.
– To je vjerovatno izazvalo veoma velika razaranja u La Gvajri, gdje se možda srušilo i do 100 zgrada – rekao je Šmic, dodajući da su starije zgrade posebno ranjive, naročito one izgrađene pre zemljotresa 1967, jer “nemaju ozbiljnije ojačanje protiv zemljotresa”.
Ipak, ostaje mnogo pitanja o tome zašto je La Gvajra toliko teško pogođena. Felisijano De Santis, predsjednik Venecuelanskog geološkog društva, rekao je da će La Gvajra biti u centru pažnje naučnika, “jer je činjenica da se toliko zgrada u tom području srušilo zaista abnormalna”.
Među faktorima su, kako je dodao, “stare zgrade koje ne zadovoljavaju savremene seizmičke standarde, kao i skriveni nedostaci ili konstrukcione slabosti”. Dodatnu pažnju verovatno će privući i gradnja objekata – od socijalnih stanova do luksuznih kompleksa – uz upotrebu jeftinih materijala i bez odgovarajućih dozvola. Nedostatak održavanja, curenje vode, preopterećenje konstrukcija, korupcija pri izdavanju dozvola, kao i opšti haos u državnim institucijama, takođe su mogli da doprinesu katastrofi.
“Uvijek su postojale sumnje u pouzdanost tih konstrukcija”
Venecuela je više od decenije zahvaćena ekonomskom i političkom krizom. Ipak, obezbjeđivanje jeftinog stanovanja za siromašne i radničke slojeve – tradicionalnu bazu podrške vladajuće partije – ostalo je centralno načelo više od četvrt veka socijalističke vlasti.
Neke od urušenih zgrada izgrađene su kroz državne programe u La Gvajri a, prema Šmicu, “uvijek su postojale određene sumnje u pouzdanost tih konstrukcija”.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.