Odluka je saopštena u petak na sastanku direktora za politiku NATO-a iza zatvorenih vrata, a prenio ju je savjetnik Pentagona Aleksander Velez-Grin, navode dvojica diplomata iz Saveza koji su željeli da ostanu anonimni.
Smanjenje vojnih kapaciteta odražava dugogodišnji napor američkog predsjednika Donalda Trampa da redefiniše ulogu Amerike u savezu, kao i strateški zaokret administracije ka drugim regionima poput Indo-Pacifika, piše briselski “Politiko”.
Tramp je već ranije izazvao zabrinutost evropskih saveznika najavom povlačenja 5.000 vojnika iz Njemačke, što se kasnije ispostavilo da uključuje i 4.000 vojnika iz Poljske, da bi se potom predomislio i najavio slanje dodatnih 5.000 vojnika u Poljsku.
Konačni detalji još nisu poznati
Prema riječima diplomata, tačan obim smanjenja još nije definisan, a SAD nije naveo ni rokove za povlačenje.
– Vašington je takođe uvjerio saveznike da neće biti promjena u njegovom nuklearnom odvraćanju. Na sastanku nisu iznijeti svi detalji, ali sada je situacija mnogo jasnija. Zavisiće od sposobnosti drugih da ponude alternative. Neka sredstva ostaju netaknuta, druga se povlače u potpunosti, a neka bi mogla biti smanjena za pola ili trećinu. Vremenski okvir je složeniji jer je povezan sa kredibilitetom odvraćanja i odbrane. Ipak, ništa još nije konačno odlučeno, čak ni unutar SAD-a – izjavio je treći diplomata NATO-a, takođe pod uslovom anonimnosti.
Rasprava se nastavlja sledećeg mjeseca
Očekuje se da će evropski saveznici i SAD nastaviti raspravu o ovom pitanju na konferenciji NATO-a o generisanju snaga sledećeg mjeseca.
Na tom sastanku nacionalni vojni planeri definišu koje sposobnosti mogu ponuditi Savezu i pod kojim uslovima.
Prema NATO-ovom sistemu, članice povremeno prijavljuju vojnike i opremu koje stavljaju na raspolaganje za operacije Saveza, čime postaju dostupni vrhovnom komandantu u slučaju rata.
Vašington sada želi da smanji te svoje obaveze, čiji su detalji strogo čuvana tajna.
Analitičari o popunjavanju praznina
Dženifer Kavana, direktorka za vojnu analizu u vašingtonskom analitičkom centru “Defense Priorities”, smatra da bi smanjenje stvorilo praznine koje bi bilo posebno teško brzo popuniti, posebno kada je riječ o podmornicama i strateškim bombarderima. Ipak, tvrdi da evropski saveznici ne bi trebalo da teže zameni “jedan za jedan”.
– Kod ovog povlačenja SAD-a nije ključno da Evropa nadomesti tačno ono što je izgubljeno, već da shvati šta joj je zaista potrebno za odbranu i da nabavi te sposobnosti. Generalno, Evropa to može da postigne u roku od pet godina – rekla je ona.
Zvanične potvrde iz Vašingtona
Američki državni sekretar Marko Rubio u petak je jasno poručio ministrima spoljnih poslova članica NATO-a da slede dalja smanjenja američkih trupa i naoružanja, istovremeno ih uvjeravajući da će se sve odvijati na koordinisan način.
U Savezu se dobro razumije da će se prisustvo američkih snaga u Evropi prilagođavati – na tome se već radilo, i to u koordinaciji sa našim saveznicima. Ne kažem da će time biti oduševljeni, ali svakako su svjesni situacije – rekao je Rubio novinarima u švedskom Helsingborgu.
Reakcija NATO-a
Portparolka NATO-a Alison Hart izjavila je za “Politiko” da se “Savez previše oslanjao na američke snage i sposobnosti”.
– Međutim, kako Evropa i Kanada više ulažu u odbranu i razvijaju veće sposobnosti, tako se i ravnoteža odgovornosti može promijeniti. Ova promjena jača odbrambene planove NATO-a jer smanjuje prekomjerno oslanjanje na jednog saveznika i odražava širu promjenu koja se dešava unutar Saveza – dodala je Hart.
U Italiji su takođe stacionirani borbeni avioni u manjem broju, a SAD tamo održava i vazdušno-desantnu brigadu koja se može brzo rasporediti u Evropi ili Africi. U Napulju se nalazi i komanda pomorskih snaga nadležnih za Evropu i Afriku, javlja “Dojče vele”.
U te brojke nisu uključene jedinice koje se nakon aneksije Krima redovno rotiraju kroz NATO-ove baze, posebno na istočnom krilu saveza, prenosi Indeks.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.