Porodično nasilje se izdvojilo kao posebno zabrinjavajuća pojava, jer se dešava unutar najintimnijeg okruženja kao što je porodica, koja bi trebalo da bude sigurno mjesto za svakog pojedinca.
Kako se navodi u publikaciji „Statistički pokazatelji i trendovi nasilja u porodici i nasilja nad ženama u Republici Srpskoj za period 2014-2024“, koju je objavila Fondacija “Udružene žene” iz Banjaluke, uprkos opštem trendu pada kriminaliteta u Republici Srpskoj, broj krivičnih djela u kojima su žrtve žene bilježi značajan porast. U periodu od 2014. do 2024. godine ukupan broj prijavljenih krivičnih djela smanjen je za 50 odsto, dok je istovremeno broj krivičnih djela nasilja nad ženama porastao za isti procenat.
Krivično djelo nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici već godinama bilježi kontinuiran porast, kako u broju prijavljenih slučajeva, tako i u broju prijavljenih počinilaca. U 2014. godini udio ovog djela u ukupnom broju prijavljenih krivičnih djela iznosio je 4,12 odsto, dok je 2024. godine porastao na čak 17,02 odsto.
Skoro svako peto krivično djelo, odnosno svako peto prijavljeno lice je prijavljeno za krivično djelo nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici.
Fizičko nasilje prednjači, psihičko u porastu
Kada govorimo o vrstama nasilja nad ženama u porodici, navode da fizičko nasilje prednjači. Najveći broj prijava fizičkog nasilja evidentiran je 2023. godine, dok je najmanji broj zabilježen 2016. godine.
Osim fizičkog, žene sve češće trpe i psihičko nasilje, koje je u analiziranom periodu poraslo za gotovo 50 odsto. U nešto manjem obimu prijavljeni su i oblici ekonomskog nasilja i ugrožavanja spokojstva, dok je seksualno nasilje prijavljivano u najrjeđim slučajevima.
Podaci jasno ukazuju da su žrtve porodičnog nasilja najčešće supruge, vanbračne partnerke ili bivše partnerke. Najveći broj supruga koje su bile žrtve nasilja zabilježen je 2023. godine, dok je najmanje prijava bilo 2018. godine. Sljedeću značajnu grupu čine međugeneracijski odnosi unutar porodice, posebno između oca i sina. Tako je 2014. godine zabilježen najveći broj sinova, ali i očeva, koji su bili žrtve porodičnog nasilja.
Posebno je izražen i odnos sin – majka, uključujući i počinioce mlađe od 18 godina, pri čemu je najveći broj majki žrtava evidentiran 2019. godine.
Pored toga, kontinuirani su trendovi i kod drugih međuporodičnih odnosa, kao što su brat i sestra, očuh i pastorka, svekar i snaha, te zet i punica. Takođe, značajan broj prijava uključuje i počinioce označene kao „neki drugi član porodice“, što dodatno oslikava kompleksnost i širinu problema porodičnog nasilja.
Dob
Analiza starosne strukture pokazuje da je najveći broj žena žrtava porodičnog nasilja u dobi između 30 i 50 godina. Slijede žene u dobi od 50 do 65 godina, dok je najmanje žrtava evidentirano u najmlađoj (do 18 godina) i najstarijoj (preko 75 godina) starosnoj grupi. Posebno je izražen porast prijava u 2023. godini upravo u najbrojnijoj starosnoj kategoriji – od 30 do 50 godina.
Ovi podaci korespondiraju i sa starosnom i polnom strukturom počinilaca nasilja u porodici, koji su pretežno muškarci u dobi od 31 do 50 godina, kao i u starosnoj grupi od 51 do 65 godina.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.