„Sijedi razvodi“ sve su češći: Evo šta se mijenja u ljubavi nakon 50. godine

Iako se brak tradicionalno povezuje sa mladim parovima koji su na početku zajedničkog životnog puta, demografske promjene donose novu sliku. Ljudi žive duže, a prekidi dugogodišnjih veza u pedesetim, takozvani „sijedi razvodi“, sve su češći.

Zato se postavlja pitanje mogu li nove veze u kasnijoj životnoj dobi uspjeti i koji su preduslovi za to, piše Psychology Today.

Nove veze u brojkama

Istraživanje koje su 2025. godine sproveli Suzan Braun i njene kolege sa Univerziteta Bowling Green pokazuje da ne raste samo broj razvoda nakon 50. godine, već i broj osoba koje se nakon toga odlučuju za novu vezu.

Podaci govore da novi romantični odnos započinje 37 odsto muškaraca i 22 odsto žena. Pritom je zajednički život znatno češći od formalnog braka, jer mnogi smatraju da im zvanični dokument u toj fazi života nije potreban.

Postoje i primjetne razlike između polova. Muškarci koji ulaze u novu vezu obično iza sebe imaju duži prethodni brak nego žene.

Takođe, muškarci koji su se ženili više puta skloniji su tome da ponovo traže partnerku. Generalno, heteroseksualni muškarci imaju veći izbor, jer je u starijoj dobi broj žena veći zbog kraćeg prosječnog životnog vijeka muškaraca.

Na odluku utiču i drugi faktori

Starije žene često su manje zainteresovane za nove veze zbog tradicionalne podjele uloga koju brak, a donekle i zajednički život, nameću. One češće preuzimaju kućne poslove i brigu o partneru u zamjenu za njegovu finansijsku sigurnost. Taj obrazac se mijenja odlaskom u penziju, kada se prihodi muškaraca smanjuju, a potreba za njegom raste.

S druge strane, stariji muškarci rjeđe žele da se obavežu ženi koja već ima obaveze starateljstva, na primjer prema svojim roditeljima. U tu jednačinu ulaze i djeca; ako je muškarac blizak sa svojom djecom, ona mogu preuzeti dio brige kada je to potrebno.

Psihologija novog početka

Kako bi analizirali proces pronalaska novog partnera, naučnici su koristili podatke iz obimne Studije o zdravlju i penziji. Identifikovali su 171 muškarca i 78 žena koji su nakon razvoda ušli u novu vezu. Od toga se 56 odsto žena odlučilo na novi brak, u poređenju sa 40 odsto muškaraca. Ključno pitanje bilo je šta razlikuje one koji su se ponovo vjenčali od onih koji su samo započeli zajednički život.

Istraživački tim u obzir je uzeo niz faktora, uključujući obrazovanje, zaposlenje, imovinu, zdravlje, društvene kontakte i „bračnu istoriju“ – trajanje prethodnog braka, vrijeme proteklo od razvoda i dob u trenutku prekida. Uz imovinsko stanje, upravo se bračna istorija pokazala kao presudan faktor, prenosi b92.net .

Osobe koje su se zvanično razvele češće su tražile nove partnere od onih koje su se samo rastale. Autori studije navode da to potvrđuje tezu kako „raniji događaji i iskustva imaju trajne posljedice na kasnije životne prelaze“. Čini se da se ljudi pri toj odluci više vode srcem nego razumom, jer drugi faktori, poput postojanja djece ili unučadi, nisu imali značajan uticaj, naročito kod žena.

Ljubav u kasnijoj životnoj dobi

Dinamiku takvih veza istražila je studija Čaje Koren sa Univerziteta u Haifi iz 2022. godine. U njoj su učestvovali i udovci i udovice, a kroz dubinske intervjue sa 38 parova u dobi od 66 do 92 godine analizirane su komponente ljubavi u kasnijoj životnoj dobi.

Učesnici su ljubav opisali kao stanje u kojem se „osjećaju dobro“, a podijelili su je na prijatnu, roditeljsku i bratsku.

Kao i u drugim vezama, postojale su faze zaljubljenosti i smirivanja osjećanja, ali uz zadržavanje brige za partnera. Ključan nalaz bio je da svoju ljubav opisuju kao isključivu. Ta se isključivost održava kroz predanost, koja uključuje privrženost i strast, iako je kod ovih parova saosjećanje bilo izraženije od strasti.