Prvo kreće lupanje srca i mučnina, a onda i panika: Malo ljudi je čulo za ovu neobičnu fobiju koja se pojačava ljeti

Ovaj osjećaj poznat je kao talasofobija iracionalan i uporan strah od mora ili velikih vodenih površina.

Za razliku od uobičajenog straha koji se javlja u stvarno opasnim situacijama, talasofobija je specifična fobija koja može značajno uticati na svakodnevni život osobe, naročito tokom ljeta, kada su aktivnosti povezane sa morem češće.

Riječ talasofobija potiče od grčkih riječi thalassa (more) i phobos (strah). Ovaj poremećaj karakteriše intenzivan strah od mora, okeana ili dubokih voda. Osobe koje pate od njega mogu osjećati nelagodnost u situacijama kao što su:

plivanje u otvorenoj vodi,

vožnja čamcem ili brodom,

nemogućnost da vide morsko dno,

boravak ispred okeana ili velike vodene površine,

gledanje fotografija ili snimaka mora,

bavljenje aktivnostima u vodi, poput ronjenja na dah.

U težim slučajevima, strah se javlja čak i bez direktnog kontakta sa vodom.

Fobija češća nego što se misli

Ne postoje precizne zvanične statistike o talasofobiji, ali istraživanja pokazuju da specifične fobije pogađaju između 7% i 9% opšte populacije. Neki stručnjaci procjenjuju da čak 10% ljudi osjeća značajnu nelagodnost kada se nađu pred morem ili kada više ne mogu da dodirnu dno nogama.

Prema riječima psihijatra Migela A. Harta iz Klinike za mentalno zdravlje Zafra, mnogi ljudi žive sa ovim strahom ne tražeći pomoć jer ga smatraju običnom nesigurnošću ili ih je sramota da ga priznaju. Zbog toga brojni slučajevi ostaju neprepoznati godinama.

Koji su simptomi

Kao i druge fobije, talasofobija aktivira mehanizme uzbune u mozgu kada osoba doživi određeni podražaj kao prijetnju. Najčešći simptomi su:

ubrzan rad srca ili lupanje srca,

prekomjerno znojenje,

vrtoglavica,

mučnina,

osjećaj gušenja ili otežano disanje,

intenzivna anksioznost,

napadi panike.

Na psihološkom nivou mogu se javiti i opsesivne misli o mogućnosti davljenja, odnošenja talasima ili susreta sa nečim nepoznatim što se krije ispod površine vode, prenosi Blic.

Zašto se javlja ovaj strah

Stručnjaci smatraju da su uzroci najčešće višestruki. U nekim slučajevima talasofobija je povezana sa traumatičnim iskustvima, poput neprijatnog događaja na moru ili situacije bliske davljenju.

Međutim, može nastati i nakon svjedočenja dramatičnim događajima vezanim za vodu, pa čak i kroz filmove, dokumentarce ili priče koje pojačavaju predstavu o moru kao opasnom i pretećem okruženju.

Može li da se prevaziđe

Prema mišljenju mnogih stručnjaka za mentalno zdravlje, talasofobija se može uspešno prevazići. Jedna od najčešće korišćenih metoda je kognitivno-bihejvioralna terapija, koja pomaže osobi da prepozna iracionalna uverenja povezana sa morem i zameni ih realističnijim tumačenjima.

Korisne mogu biti i tehnike opuštanja, dijafragmalno disanje, vježbe za kontrolu anksioznosti, kao i podrška porodice i bliskih osoba tokom procesa oporavka.