Srpska pravoslavna crkva i vjernici 19. aprila obilježavaju uspomenu na Sveti Evtihije Carigradski, jednog od značajnih crkvenih velikodostojnika i duhovnih učitelja iz ranog hrišćanskog perioda.
U vremenu kada su vjera i hrabrost često stajali na najtežim iskušenjima, pojedini ljudi ostavili su trag koji ni vijekovi ne mogu da izbrišu.
Prvi petak poslije Vaskrsa u narodu nosi više imena – Istočni, Svijetli, Blagi ili Bjeli petak – jer pripada Svijetloj sedmici, vremenu radosti poslije Hristove pobjede nad smrću. Ovaj dan u srpskom narodu prati mnoštvo običaja i vjerovanja, dok ga Crkva tumači na drugačiji, dublji način, ukazujući na njegov pravi duhovni smisao.
Svijetla ili Vaskršnja nedjelja smatra se jednim velikim, neprekidnom proslavom Hristovog vaskrsnuća. Zato je svakog dana bogosluženje isto kao i na Vaskrs.
Vaskrs je prošao u krugu porodice i uz bogatu trpezu. Sada nas drugi dan praznika stavlja pred dilemu – raditi ili još odmarati.
Uskrs nije samo jedan dan u kalendaru; on je početak perioda koji u pravoslavnoj tradiciji traje mnogo duže nego što većina nas misli.
Iako se zec ne pominje u hrišćanskim svetim knjigama, njegova veza sa Vaskrsom duboko je ukorijenjena u starijim, paganskim vjerovanjima.
Da li je Vaskrs pravoslavni, a Uskrs katolički praznik? I šta je, uopšte pravoslavno, a šta katoličko u živopisnim običajima vezanim uz hrišćanski praznik nad praznicima?
Prema hrišćanskom vjerovanju i narodnim predanjima, osoba rođena na Vaskrs smatra se posebno blagoslovenom.
Pravoslavni vjernici danas proslavljaju najradosniji hrišćanski praznik – Vaskrs.
Vaskrs je jedan od najlepših i najradosnijih praznika u godini. Mnogi pored već ukrašenih jaja dodatno ukrašavaju prostor cvijećem kako bi unijeli duh proljeća i svježinu u svoj dom. Ipak, prema starim narodnim vjerovanjima, izbor cvijeća za ovaj praznik nije bio prepušten slučaju.
Velika subota, drugi dan hrišćanske žalosti, u narodnoj tradiciji predstavlja neraskidiv spoj tuge zbog stradanja i užurbanih priprema za trijumf života koji donosi Vaskrs.
Staro narodno vjerovanje kaže da na Vaskrs ne treba zaspati prije ponoći, jer se smatra da će osoba koja to uradi tokom cijele godine biti pospana, lijena i bez energije. Upravo zbog toga se u mnogim krajevima ovaj praznik dočekuje budno, uz molitvu, svijeće i porodično okupljanje.
Stigla je Velika subota, onaj poseban, pomalo težak, ali i ispunjen iščekivanjem dan pred najveći hrišćanski praznik.
Uskrs ili Vaskrs, u zavisnosti od toga da li koristite srpski narodni jezik ili staroslovenski, koji koristi i Srpska pravoslavna crkva prilikom čestitanja, predstavlja najveći hrišćanski praznik.
Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici danas molitveno obilježavaju Veliki petak, dan stradanja i smrti Isusa Hrista na Golgoti. U hramovima širom zemlje služe se Carski časovi, a umjesto zvona oglašavaju se klepetala.
Vaskrs je vrijeme radosti, porodice i mira, ali se često u toj prazničnoj gužvi potkrade greška koje nismo ni svjesni.
Tokom Vaskrsa se vezuju brojni narodni običaji koji su vijekovima utkani, a mnogi od njih se i danas veoma poštuju.
Prema hrišćanskom vjerovanju i narodnim predanjima, osoba rođena na Vaskrs smatra se posebno blagoslovenom. U raznim pravoslavnim i katoličkim tradicijama vjeruje se da dijete rođeno na dan Hristovog vaskrsenja nosi sa sobom božansku zaštitu i da će imati posebnu sreću, snagu i duboku duhovnu povezanost s Bogom.
Praznična euforija polako ulazi u naše domove, a miris domaće kuhinje i priprema farbe za jaja postaju glavna tema ovih dana.
