Zbog sve većeg odlaska radne snage, posebno mladih i kvalifikovanih radnika, BiH se suočava s ozbiljnim izazovima koji ugrožavaju budući ekonomski razvoj i stabilnost društva. Ako se ovaj trend nastavi, posljedice bi mogle biti dalekosežne, od depopulacije do urušavanja socijalnih i ekonomskih struktura, piše Večernji list BiH.
Građani BiH ne biraju ni posao ni način kako otići iz zemlje. Iako je dobiti radnu dozvolu negdje na Zapadu danas kudikamo lakše nego prije, i danas je prisutan odlazak na rad “na crno”. To potvrđuju i posljednji slučajevi gdje se i kao poslodavci i kao radnici pojavljuju državljani BiH. U okviru istrage, koja je u toku u Javnom tužilaštvu u Ingloštatu, službenici Kancelarije za finansijsku kontrolu rada “na crno” u Ingloštatu pretresli su u četvrtak, 5. februara 2025. godine, imovinu bosansko-njemačkog para u okrugu Ajhštet. Supružnici se sumnjiče da nemaju prijavljene radnike u građevinskoj industriji za socijalno osiguranje.
Tokom istrage utvrđeno je da zaposleni ili uopšte nisu prijavljeni ili imaju preniske plate. U prosjeku, od 30 do 60 časova rada mjesečno plaćeno je “ispod stola”.
Na licu mjesta pronađen je građevinski radnik iz BiH koji je neko vrijeme ilegalno boravio u Njemačkoj i radio za taj par. Zbog toga se sada sprovodi dodatna istraga zbog sumnje da je potpomagao i podržavao nezakonit boravak. Kako se ne bi uticalo na istrage koje su u toku, za sada se ne mogu dati dodatne informacije o ovom pitanju.
Samo nekoliko dana ranije, dva istražna tima, okupljena pod kodnim nazivom “Honeypot”, dovela su do tri hapšenja u Njemačkoj u ranim jutarnjim satima 29. januara. U Kaselu su uhapšena i izvedena pred sudiju dva državljanina BiH i Nijemac starosti između 55 i 66 godina. Više od 300 policajaca pretražilo je istovremeno 21 stambeni i poslovni prostor u Hesenu, Bavarskoj i Bremenu. U Sloveniji su tamošnje vlasti takođe pretražile računovodstvenu kancelariju, kao i stambene i poslovne prostore tamošnjih nalogodavaca nakon zahtjeva za pravnu pomoć kancelarije državnog advokata.
Mjeru je koordinirala Agencija Evropske unije za pravosudnu saradnju u krivičnim postupcima u Hagu. Optuženi su za grupne i trgovačke prevare, milionske utaje poreza i doprinosa, te krijumčarenje stranaca.
Navodi se da su svoje građevinske radnike, uglavnom državljanstva BiH, lažno prijavljivali na slovenske tzv. Briefkastenfirma, odnosno firme koje se mogu kupiti za nekoliko stotina evra i imaju samo poštansku adresu. Iz Slovenije su ih s dobijenim dokumentima za rad slali na gradilišta u Njemačku. Tako su prikriveni stvarni poslodavački odnosi i izbjegnuta plaćanja socijalnih doprinosa u Njemačkoj.
Istovremeno, navodno su preko takozvanih uslužnih firmi u zemlji i inostranstvu tokom godina dobijali fiktivne račune za milionske ugovore i unosili ih u računovodstveni sistem. U radničkom smještaju zatečeno je devet građevinskih radnika koji su ilegalno boravili u Njemačkoj s radnim vizama koje su navodno dobili prevarom. Radnici su predani imigracijskim vlastima, piše Fenix.
Brojni slučajevi
U posljednjih deset godina u Sloveniji i Njemačkoj posao su pronašla 131.724 radnika iz BiH, a samo u protekloj godini radne dozvole u ove dvije zemlje dobilo je više od 13.000 državljana BiH. Tako je u Sloveniju u deset godina otišlo 125.045 radnika, a u Njemačku 6679. Prema podacima iz prednacrta izvještaja o radu Agencije za rad i zapošljavanje za 2024. godinu, u Sloveniji je lani radne dozvole dobilo i počelo raditi 13.436 državljana BiH.
S druge strane, u Njemačkoj su na poslovima njegovatelja lani zaposlena 223 radnika iz BiH. Oni koji iz BiH odu službenim kanalima zaštićeni su od prevara, ali oni koji idu u vlastitom aranžmanu više su puta bili žrtve prevaranata.
Podsjetimo na slučaj iz 2021., kad je objavljeno da je više od 400 građevinskih radnika, najveći broj njih iz BiH, ali dio i iz Srbije i Sjeverne Makedonije, koji su bili zaposleni u Sloveniji, prevareno za najmanje 2,1 milion KM. Zapošljavani su u fiktivne firme, te im nisu bili uplaćivani doprinosi. Ova prevara nije izolovan slučaj, te su se prevare radnika iz BiH u ovoj zemlji i ranije dešavale.
Dvije godine prije slovenski mediji su izvještavali o slučaju šestorice radnika iz BiH kojima je bio obećan rad u Sloveniji za satnicu od pet evra, ali su na kraju radili 12 sati dnevno za minimalne plate.
Naime, da stvar bude gora, radnici su dan nakon dolaska u Sloveniju bili primorani nastaviti rad na građevini u Francuskoj, za što nisu bili plaćeni. Na kraju su ostali i bez prijava, a potom i bez posla.
Najnovije vijesti Srpskainfo i na Viberu