Sudbine

Sa 17 godina postala pilot: Voli Fank je čekala 60 godina da odleti u svemir

Rekla sam da želim da budem astronaut, ali niko me nije htio. Nisam ni mislila da ću jednog dana ići gore – rekla je Voli Fank.

Sa 17 godina postala pilot: Voli Fank je čekala 60 godina da odleti u svemir
FOTO: BLUE ORIGIN/YOUTUBE/SCREENSHOT

U Blu Oridžinov raketi “Nju šepard”, lansiranoj u Karmanovu liniju, koja po međunarodnoj konvenciji označava početak svemira i koja se nalazi na stotom kilometru od površine mora, pored milijardera Džefa Bezosa, njegovog brata Marka i putnika koji je let u svemir osvojio na aukciji nalazila se i jedna posebna putnica.

U raketi je bila i Voli Fank (82) koja je postala najstarija osoba koja putuje u svemir, ali koja je i poslije 60 godina posvećenosti letenju, ostvarila svoj san. Voli Fank je davne 1961. godine bila učesnica privatnog programa poznatog kao “Merkjuri 13”, u kojem je grupa od 13 žena bila podvrgnuta istim ispitivanjima kao i muški astronauti izabrani u okviru NASA programa za slanje prvih Amerikanaca u svemir. Bila je u vrhu klase, završila je program, kao i druge žene, ali ni jedna od njih nikada nije poletila.

– Rekli su mi da sam obavila posao bolje i brže od bilo kojeg muškarca – rekla je Fank na video snimku objavljenom na profilu Džega Bezosa na Instagramu.

– Rekla sam da želim da budem astronaut, ali niko me nije htio. Nisam ni mislila da ću jednog dana ići gore – rekla je Voli.

Ovim letom sa Bezosom jedina je iz programa “Merkjuri 13” koja je uspjela to da uradi.

Rođena u Las Vegasu, 1939. godine, još u djetinjstvu je razvila ljubav prema avionima. Sa sedam godina pravila je avione od drveta, a sa devet je već imala svoj prvi čas letenja. U srednjoj školi željela je da izučava mehaniku, ali joj nisu dozvolili jer je žensko i nudili su joj časove iz oblasti domaćinstva. Sa 16 godina je napustila školu i upisala privatan koledž u Misuriju. Postala je član “Flying Susies” i bila najbolja u klasi od 24 pilota. Sa samo 17 godina, 1958.godine, dobila je pilotsku dozvolu.

Upisala je Univerzitet u Oklahomi, primarno zbog njihovog programa “Flying Aggies” i tu je proširila svoje znanje o instrumentima, motoru, mehanici aviona.

Osvojila je brojne trofeje, poput “Izuzetan ženski pilot”, “Top pilot ‘Flying Aggie'”. Njen doprinos avijaciji posebno je prepoznat 1964. godine kada je postala najmlađa žena u istoriji koja je primila “Alumna Achievement Award”.

Već sa 20 godina postala je profesionalni pilot. Bila je i prvi ženski instruktor letenja u američkoj vojnoj bazi.

Ipak, komercijalne avio-kompanije su je odbijale samo zato što je ženskog pola. Ona je nastavljala sa edukacijom i 1971. godine dostigla je zvanje “inspektor leta” od FAA, postajući tako prva žena koja je završila kurs koji je uključivao pilotski sertifikat i procedure vezane za testiranje letenja, moguće incidente i povrede procedura.

Takođe, učestvovala je i u mnogo avionskih trka, osvajajući visoka mjesta.

Kada je program NASA “Merkjuri 13” obustavljen, nastavila je da sanja o tome da jednog dana ode u svemir. Kada je NASA kasnih 70-iih počela konačno da prima žene, tri puta je aplicirala. Uprkos impresivnim rezultatima i preporukama, odbijana je jer nije imala diplomu inženjera.

Kada je 1995. godine konačno prva žena odletjela u svemir (Ajlin Kolins), Fank je bila previše stara da bi se kandidovala. Fank i još šest članica programa “Merkjuri 13” bile su pozvane na svečano polijetanje Kolinsove i NASA im je upriličila VIP turu po Kenedi kompleksu.

Godine 2012. dala je novac da bude jedna od prvih ljudi koje će odletjeti u svemir “Virgin Galactic”-om. Novac je imala zahvaljujući zaradi od knjiga i porodičnom imetku.

Fank živi u Teksasu, uživa u sportu, i restauraciji oldtajmera. Ima 18.600 letačkih sati, a od juna 2019. godine svake subote leti kao instruktor letenja. Prošle godine objavila je i memoare, piše b92.

Prihvati notifikacije