Novo istraživanje pokazalo je da bi smanjenje količine morskog leda tokom zime u Barentsovom i Karskom moru moglo biti povezano s češćim ljetnim sušama na velikom području Evroazije.
Uzastopni toplotni talasi i manjak padavina ove godine izložili su rekordnih 52 posto Evrope toplotnom stresu, stvarajući uslove za teške suše i niz smrtonosnih šumskih požara širom kontinenta.
Četiri velike evropske rijeke, Loire, Po, Rajna i Dunav, do avgusta su dosegle rekordno niske vodostaje nakon višemjesečnih ekstremnih vrućina za koje naučnici tvrde da bi bile gotovo nemoguće bez klimatskih promjena.
Iako kontinuirano sagorijevanje fosilnih goriva svake godine povećava rizik od ljetnih suša, istraživači smatraju da bi njihovo pravovremeno predviđanje moglo pomoći državama da preduzmu mjere ublažavanja posljedica.
Mogu li naučnici predvidjeti buduće suše?
Studija objavljena u naučnom časopisu Frontiers in Water pokazala je da bi smanjenje zimskog morskog leda u Barentsovom i Karskom moru moglo biti povezano s ljetnim sušama na širokom području Evroazije.
Posljedice bi se mogle osjetiti od istočne Rumunije, Moldavije i Ukrajine, preko područja sjevernog Crnog mora i Kaspijskog mora, pa sve do zapadnog Kazahstana.
Istraživači su se fokusirali na Barentsovo i Karsko more, smještene uz sjeverne obale Norveške i Rusije, jer su upravo ta područja zabilježila jedan od najvećih padova količine zimskog morskog leda od 1980-ih godina.
Međuvladin panel Ujedinjenih nacija za klimatske promjene (IPCC) procjenjuje da bi, ukoliko ne budu preduzete mjere za smanjenje emisija ugljendičnog dioksida (CO₂), temperatura površine mora u ovom području do kraja stoljeća mogla porasti za između četiri i pet stepeni Celzijusa.
Istraživački tim navodi da je ubrzano zagrijavanje posljedica više međusobno povezanih faktora, uključujući ulazak toplije atlantske vode u regiju, promjene povezane sa smanjenjem morskog leda, promjene u oblačnosti i druge atmosferske procese.
Da bi testirali svoju teoriju, naučnici su analizirali istorijske podatke o morskom ledu od oktobra do marta. Koristili su bazu podataka ERA5 Evropskog centra za srednjoročne vremenske prognoze (ECMWF), koja kombinuje meteorološka mjerenja i modele kako bi procijenila prosječne mjesečne atmosferske uslove širom Evroazije od 1940. godine.
Zatim su posebno izračunavali uslove suše i identifikovali područja koja su od maja do septembra bilježila neuobičajeno sušne prilike, odnosno manje padavina ili povećanu potrebu atmosfere za vlagom.
Rezultati su prilagođeni dugoročnom rastu koncentracije CO₂ u atmosferi kako bi se izbjegla mogućnost lažne povezanosti između smanjenja morskog leda i ljetnih suša, budući da oba fenomena mogu biti posljedica globalnog zagrijavanja.
Kako Rossijevi talasi mogu donijeti topliji vazduh u Evropu?
– U našim podacima zime s manjom količinom leda u Barencovom i Karskom moru bile su praćene izraženije zakrivljenim obrascem atmosferske cirkulacije iznad sjevernog Atlantika i Evroazije, što je u skladu s mogućim promjenama Rosbijevih talasa – rekao je vodeći autor studije dr Petru C. Vaideanu iz Centra izvrsnosti za klimatske i društvene promjene Univerziteta u Bukureštu.
Rosbijevi talasi, poznati i kao planetarni talasi, predstavljaju ogromna talasasta kretanja u okeanu ili atmosferi koja se prostiru hiljadama kilometara i utiču na tok mlaznih struja.
– Takav obrazac atmosferske cirkulacije može donijeti relativno topao i suh vazduh u novootkriveni koridor suše u Evroaziji te dovesti do dugotrajnih stabilnih vremenskih prilika – pojasnio je Vaideanu.
Dodao je da su istraživači u tom području zabilježili i manju količinu oblaka, zbog čega više sunčeve energije zagrijava tlo i potencijalno dodatno pogoršava sušne uslove.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.