Jedna od prvih velikih trgovinskih kompanija na svijetu bila je sjevernoevropska Hanza,kojom je dominirao pretežno germanski narod.
Hanza ili Hanzeatski savez (od starog donjonjemačkog Hanse = oznaka za gildu, grupu, skupinu) je naziv za trgovačko-obrambeni savez trgovačkih gildi i njihovih gradova, koji je egzistirao od kraja 12. vijeka do polovine 17. vijeka.
Hanza se iz saveza trgovačkih cehova, sredinom 13. vijeka pretvorila u savez gradova, odnosno Hanzeatski savez ili Hanzeatsku ligu. Do pojave Hanze trgovina po Baltiku bila je zanemariva, ali se u idućih stotinjak godina značajno razvila. U 14. vijeku u Hanzeatskom savezu bilo je oko 100 gradova, od toga većinom Njemačkih. Na vrhuncu svoje moći u 15. vijeku Hanzeatski savez, prostirao od Baltika doSjevernog mora i kontrolisao trgovinu, po svim važnijim lukama tog ogromnog područja, centar Hanze bio je grad Libek. Hanza je kao trgovačka kompanija bila moćnija od bilo kog vladara na pomenutim prostorima, stoga Germani u tom periodu nisu imali moćne kraljeve, pa ni sopstvenu državu.
Boje Hanze (bijela i crvena) nalaze se i danas na grbovima velikog broja nekadašnjih Hanzeatskih gradova, oni i danas uz ime svog grada dodaju sufiks -hanzeatski, kao dio svoje stare slave i ponosa. Po čitavoj Sjevernoj Evropi, a naročito po Baltiku Hanzeatski savez bio je izuzetno moćan, i to ne samo ekonomski, već je uticao i na politička i kulturna zbivanja. Zanimljivo je da se prvi međunarodni sud pravde pojavio kao dio tajnog bratstva nazvanog “Sveti Vem” (Holly Vehm).
Društvo koje je imalo oficijelno ime “Tajni tribunali” opisao je Arkon Daraul u svojoj studiji o tajnim društvima. Ono je nastalo u isto vreme kad i Hanza, delovalo je na sličnom prostoru, a prvobitno jenastala u Vestfaliji. “Sveti Vem” je bio neka vrsta inkcizicije, čiji su članovi imali dozvolu u ime Pape i Kralja, na djelu hvataju svakojake zlikovce, heretike, crnomagijaše, veštice.
Sud tajnih tribunala imao je u početku obavezna tri člana sudiju, tužioca i ekzekutora. Ukoliko bi nadjelu uhvatili nevjernika, optužili bi ga, ispitivali, kadkad i mučili, te konačno obesili u istom danu. Ova organizacija je postajala sve moćnija i surovija, kako se ekonomska moć Hanze uvećavala. Hitler i njegovisaradnici bili su opčinjeni ovom tajnom organizacijom, čiji članovi su bili obavezani zakonom ćutanja da nikad ne odaju da su njihov dio.
Neki od teoretičara zavjere, smatraju međunarodni sud u Hagu, kao punokrvnog nastavljača “Svetog Vema”. Početkom XV vijeka pojavile su se nove moćne sile na moru Španija, Portugalija, Holandija i Engleska. U šesnaetsom vijeku Engleska počinje da dominira kao pomorska sila i upravo u tom periodu nastaje moćna multionacionalna Britanska istočnoindijska kompanija (engl. British East India Company).
Ona je bila dioničko društvo, koje je po kraljevskoj povelji iz 1600. dobilo prava trgovine sa Indijom. Kompanija se pretvorila od trgovačkog društva u kompaniju, koja je vladala Indijom preuzevši vojne funkcije i funkcije vladanja, sve do raspuštanja 1858. godine. Kompanija je 1711. uspostavila trgovačko uporište u Kantonu u Kini za trgovinu čajem u zamjenu za kinesko srebro.
Oliver Kromvel je 1657. izmijenio malo povelju. Status kompanije je dalje ojačan restoracijom monarhije uEngleskoj, pa je kralj Čarls II kompaniji oko 1670. sa serijom od 5 akata dao pravo da: izdaje vlastiti novac, zauzima teritorije, komanduje tvrđavama i vojskom, stvara saveze, proglašava rat i mir…Kompanija jetime dobila gotovo status države. Kompanija je bila okružena trgovačkim suparnicima, drugim silama, a ponekad neprijateljskim vladarima. Zbog toga kompanija stvara svoju vlastitu vojsku oko 1680, sastavljenu uglavnom od lokalnog stanovništva. Do 1689. kompanija je postala jaka kao država u Indiji.
Upravljala je bengalskim, madraskim i bombajskim predsjedništvima i imala je zavidnu vojnu snagu.
Odlučnom pobjedom Roberta Klajva u bici kod Plesija 1757, kompanija postaje vojna i trgovačka sila. Do 1760. Francuzi su istjerani iz Indije, sa izuzetkom nekoliko trgovačkih mjesta na obali. Pobjedom nad Tigrom od Majsora i nad Maratama 1818. postaju potpuni gospodari Indije.
Kompanija je pokazala interes i za mjesta, koja su ležala na trgovačkim putevima između Indije i Velike Britanije. Uspostavili su uporišta u Hongkongu i Singapuru. Ova multinacionalna kompanija ugasila se u isto vrijeme kad i Britanske imperijalističke akcije širom svijeta sredinom XX vijeka.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.