Naravno da se sjećate.
Teško je zaboraviti trenutak kada je javnost dobila priliku da zaviri iza kulisa političke trgovine u Republici Srpskoj i čuje kako se, prema sadržaju tada objavljenog audio-snimka, govori o kupovini poslanika radi obezbjeđivanja skupštinske većine.
Prošlo je više od decenije. Promijenili su se izborni ciklusi, političke okolnosti i imena pojedinih aktera, ali jedna stvar očigledno nije – politička trgovina i licemjerje onih koji je javno osuđuju, a u političkim kombinacijama učestvuju kada im to odgovara.
Afera „Dva papka“ razotkrila je mnogo toga o političkim odnosima u Republici Srpskoj i BiH, ali i slabost institucija koje nikada nisu ponudile odgovarajući sudski epilog.
Odgovornost nije utvrđena, a ono što je tada predstavljalo veliki politički skandal vremenom je postalo gotovo uobičajena pojava.
Od tada, nakon gotovo svakih izbora, pojavi se neki novi „papak“.
Samo od 2022. do 2026. godine zabilježeno je čak 17 promjena političkih dresova u Narodnoj skupštini Republike Srpske. I nikom ništa.
Političari nastavljaju po starom, a građani se pitaju čemu uopšte služe izbori ako se njihova volja može prekrajati čim se prebroje glasovi.
Najnoviji izbori još nisu ni završeni, novi poslanici nisu ni sjeli u skupštinske klupe, a već se govori o novim „papcima“.
U političkim kuloarima uveliko se spekuliše da bi najmanje pet poslanika PSS moglo, odmah nakon preuzimanja mandata, preći u redove vladajuće većine.
Za sada su to samo spekulacije, ali su dodatno podgrijane izjavama Milorada Dodika.
Dodik je, naime, javno saopštio da se uoči izbora tajno sastajao sa Draškom Stanivukovićem.
Istovremeno je poručio da PSS uskoro neće biti druga, već treća politička partija po snazi u Republici Srpskoj, čak i pod uslovom da niko iz SDS ne pređe u njihove redove.
Takva izjava samo je dodatno otvorila prostor za pitanja o mogućim političkim prekompozicijama i novim prelascima iz opozicije.
I tu na scenu stupa ono najzanimljivije – političko licemjerje.
Oni koji su godinama govorili o političkoj korupciji, trgovini mandatima i nedemokratskim metodama vlasti sada se i sami nalaze pred pitanjima o tajnim sastancima i političkim dogovorima.
S druge strane, oni koji su godinama bili na meti optužbi zbog „papaka“ danas s neskrivenim zadovoljstvom najavljuju slabljenje opozicije i kalkulišu njenim budućim sastavom.
Jedni se zaklinju u principe, drugi u političku stabilnost, treći u volju birača.
A svi, čini se, vrlo dobro znaju da se prava politika često vodi daleko od očiju javnosti, iza zatvorenih vrata, gdje se dogovara ono što se građanima tokom kampanje nije ni spominjalo.
Naravno, nije sporno da poslanik ima pravo promijeniti politički stav ili napustiti stranku.
Ali postoji ogromna razlika između promjene uvjerenja i političke trgovine.
Posebno kada građani glasaju za jednu političku opciju, a njihov predstavnik ubrzo završi u potpuno drugom taboru.
Najveći problem je što političari jedno govore dok traže glasove, a drugo rade kada ih dobiju.
Opozicija osuđuje metode vlasti, vlast se poziva na političku realnost, a kada se interesi poklope, principi odjednom postaju manje važni.
Od “dva papka” iz 2014. do mogućih pet novih prošlo je dvanaest godina. Promijenili su se sazivi parlamenta, vlade i politički akteri, ali se nije promijenio odnos prema građanima.
Zato ovo više nije samo priča o mogućim prelascima pet poslanika PSS, niti o tome ko će biti druga, a ko treća politička partija u Republici Srpskoj.
Ovo je priča o političkoj sceni na kojoj se javno osuđuje ono što se u tajnosti pregovara, na kojoj su principi važni dok donose glasove, a mandati postaju predmet političkih kalkulacija.
Jer najveće licemjerje nije samo u tome što jedni kupuju, a drugi prelaze.
Najveće licemjerje je u tome što se gotovo svi zaklinju u izbornu volju građana, a onda je, čim se zatvore biračka mjesta, tretiraju kao nešto o čemu se može ponovo pregovarati.
Građani tako ostaju jedini koji svoje obaveze shvataju ozbiljno.
Izađu na izbore, daju glas i očekuju da ih neko predstavlja. Političari, međutim, očigledno imaju drugačije razumijevanje povjerenja.
A kada se poslanički mandati pretvore u političku robu, izbori postaju samo formalnost, a građani statisti u predstavi čiji se stvarni scenario piše iza zatvorenih vrata.
Papci na bilbordima i preletači u PSS
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.