Na okruglom stolu o temi “Status pripadnika oružanih snaga Republike Srpske Krajine sa mjestom prebivališta i stečenim državljanstvom Republike Srpske i BiH“, koji je juče održan u Banjaluci, odlučeno je da se inicijativa o izjednačavanju boraca Vojske RSK s onima iz VRS pošalje na adresu Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite.
– Izjednačavanjem statusa boraca RSK sa borcima Republike Srpske nestala bi nepravda. Borci RSK su bili legitimna zaštita Srba u Republici Srpskoj Krajini i čuvari granica Republike Srpske od Pakraca do Knina – rekao je predsjednik Udruženja Srba protjeranih iz Hrvatske, Krsta Žarković.
U inicijativi je navedeno da se borcima bivše RSK, koji imaju državljanstvo Srpske i BiH, te najmanje pet godina boravišta na području Srpske, prizna status borca Republike Srpske. Na skupu je navedeno i da trenutno oko 200 bivših pripadnika Vojske RSK živi u Republici Srpskoj, što znači da rješavanje njihovog statusa ne bi predstavljalo veliki izdatak za budžet RS.
Podsjećamo, još prije dvije i po godine lider SNSD, a tadašnji predsjednik Republike Srpske, Milorad Dodik, obećao je izjednačavanje statusa bivših boraca Srpske vojske Krajine s bivšim borcima Vojske Republike Srpske.
Povodom tadašnjeg obilježavanja godišnjice “Oluje”, odnosno pogroma i progona skoro kompletnog srpskog stanovništva s područja Like, Banije i Korduna, Dodik je javno najavio da će Srpska i njene institucije odlučiti da borci nekadašnje RSK imaju ista prava kao i ratni veterani VRS. Međutim, od tada do danas ništa nije urađeno.
Inače, od početka prošle godine iz Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite RS najavljuje se pisanje novog Zakona o pravima boraca, ali nije poznato da li će u tom zakonu biti mjesta i za bivše borce RSK koji žive na teritoriji Republike Srpske.
Prema odredbama važećeg Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca Republike Srpske, u članu 2 stoji da status borca imaju oni „koji su učestvovali u oružanim akcijama, odnosno oružanoj borbi na teritoriji bivše SFRJ u sastavu oružanih snaga i snaga državne bezbjednosti SFRJ i vojnih formacija pod komandom tih snaga, u periodu od 17. avgusta 1990. do 18. maja 1992. godine, za odbranu SFRJ, odnosno Republike Srpske, kao i oni koji su u ratu u bivšoj SFRJ, odnosno BiH u periodu od 19. maja 1992. godine do 19. juna 1996. godine, kao pripadnik oružanih snaga Republike Srpske, obavljali vojne i druge dužnosti za odbranu Republike Srpske“.
Zanimljivo je da status borca, prema aktuelnom zakonu, uživaju čak i osobe koje su učestvovale u antifašističkoj i oslobodilačkoj borbi tokom 20. vijeka kao pripadnici srpske, crnogorske ili jugoslovenske vojske, ili kao borci Narodnooslobodilačkog rata, ali ne i borci Republike Srpske Krajine.
Istine radi, Republika Srpska Krajina pominje se u članu 5, koji govori o ratnim vojnim invalidima. Tamo se kaže da status RVI ima osoba koja je kao pripadnik oružanih snaga Republike Srpske Krajine, a za odbranu Republike Srpske, zadobila vojni invaliditet. To, u prevodu, znači da mu se priznaje taj status ako je ranjen na području BiH. Međutim, sadašnji zakon ne priznaje prava po osnovu rane, povrede ili pogibije u slučaju da su se desili na području RSK, odnosno izvan područja BiH. Pripadnicima Srpske vojske Кrajine jedino je priznato učešće u JNA i Vojsci Jugoslavije od 17. avgusta 1990. do 19. maja 1992. godine, kao i ono što su neki borci iz RSK ostvarili u vojnim poštama VRS.
Komentarišući diskriminatorski odnos vlasti u Srpskoj prema nekadašnjim borcima RSK, predsjednik Udruženja “Veterani odbrambeno-otadžbinskog rata RS”, Risto Jeftić, za Srpskainfo je izjavio da je to udruženje još prije pet godina pokrenulo pitanje izjednačavanja prava boraca nekadašnje RSK sa borcima VRS.
– Tim ljudima je nanesena ogromna nepravda koju bi trebalo što prije ispraviti. Naša braća iz Krajine trenutno ne mogu da obezbijede ni osnovna prava. To pitanje sigurno treba da se pokrene. Moje mišljenje je da svi pripadnici Srpske vojske Krajine, koji su ostali da žive na teritoriji Republike Srpske, treba da ostvaruju ista prava kao i borci VRS. Za one koji su izbjegli u Srbiju, a takvih je većina, vlast u Srbiji trebalo bi da snosi troškove koje izdvaja za one koji su tokom rata imali potpisan ugovor sa Vojskom Jugoslavije – ocijenio je Jeftić.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.