O borbi protiv sive ekonomije slušamo decenijama, ali isplata dijela plate „na ruke“ i dalje je jedna od najrasprostranjenijih pojava u privatnom sektoru Republike Srpske.
Javno prozivanje firmi koje isplaćuju dio plata na ruke, optužbe na račun korumpiranih inspektora i ukazivanje na spregu vlasti sa privatnicima, suština su oštrih poruka koje su čitaoci Srpskainfo uputili u brojnim reakcijama na naš tekst o sivoj ekonomiji i izvlačenju novca u Republici Srpskoj.
Rad na crno i isplata dijela plata u kovertama i to iz ostvarene dobiti privatnih preduzeća godinama su jedan od najvećih problema u ekonomiji Republike Srpske.
Poreska politika u Republici Srpskoj postala je dugoročno neodrživa jer najveći teret prebacuje na radnike i lična primanja, dok istovremeno omogućava najbogatijima da novac iz preduzeća izvlače u kešu, bez adekvatnog oporezivanja.
Iako susjedne zemlje ubiru stotine miliona maraka od oporezivanja dobiti i dividendi, Republika Srpska ostaje oaza u kojoj se milionski profiti izvlače bez ijedne marke poreza na dividendu.
Siva ekonomija u Republici Srpskoj godinama ima jasnu, matematički preciznu šemu koja direktno stimuliše poslodavce da radnike drže u sivoj zoni, isplaćujući im dio plate „na ruke“.
Rad na crno i isplate dijela plata u kovertama godinama su jedan od gorućih problema u ekonomiji Republike Srpske, a sudeći po aktuelnoj poreskoj politici teško da će se išta promijeniti.
Iskustvo je pokazalo da je zabluda da niska stopa poreza na dobit i nepostojanje poreza na dividendu dovesti strane investitore u Republiku Srpsku.
Preduzeća u Republici Srpskoj prema podacima Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF) u prošloj godini isplatila su više od 1,4 milijarde KM (1.406.310.444 KM) dividendi.
Firme u Republici Srpskoj ostvaruju mnogo veću dobit nego firme u Srbiji, a na tu dobit plaćaju manji porez, jer u Republici Srpskoj porez na dobit iznosi tek 10% i nema poreza na dividendu dok u Srbiji porez na dobit iznosi 15%, a porez na dividendu je još 15%.
Mala stopa poreza na dobit i nulta stopa poreza na dividendu u Republici Srpskoj postali su paravan za izvlačenje profita. Upravo to je dovelo do apsurda da se samo kod nas u nekonkurentnoj djelatnosti može postati milioner, što nije moguće ni u jednoj normalnoj državi.
Ekstremno visoke stope profita, dobijanje tendera, niska stopa poreza na dobit i ne postojanje poreza na dividendu kod nas su izgleda začarani krug u kojem je svima dobro.
Republika Srpska bi, kada je u pitanju porez na dobit i oporezivanje dividende, trebala da prati okruženje, odnosno da se približi zemljama okruženja kao što su Hrvatska i Srbija, ali i prosjecima Evropske unije, smatra ekonomista Milenko Stanić.
Bileća ima najprofitabilniju kompaniju u oblasti građevinarstva „Herc gradnju“, a prošle godine su izmolili pomoć Srbije od milion KM.
Pranje novca i siva ekonomija izrazi su koji se najčešće pominju kada se govori o kompanijama koje su u građevinskom sektoru ostvarile milionsku dobit u prošloj godini.
Samo 5 građevinskih firmi koje su ostvarile najveći profit u Republici Srpskoj u prošloj godini prijavile su ukupno dobit od 64,3 miliona KM. Neke od tih kompanija imaju profitnu stopu veću od 30%.
Republika Srpska ima najnižu stopu poreza na dobit u Evropi, koja iznosi 10 odsto, a osim toga ne postoji porez na dividendu. Iako bi sve to trebalo da privuče strane investiture čini se da to nije slučaj nego da omogućava vlasnicima kapitala da postanu još bogatiji.
Porez na dobit od 10 odsto, te nepostojanje poreza na podizanje dividende, od države u kojoj živimo stvorili su poreski raj za vlasnike kapitala, odnosno špekulante koji žele da ulože malo, a izvuku mnogo.
Trenutna stopa poreza na dobit od 10% ide u prilog vlasnicima kapitala, koji potom dio te dobiti isplaćuje radnicima kroz famoznu “kovertu”.
Prije nekoliko godina bili su među top deset kompanija po prihodima u Republici Srpskoj, a danas su na crnoj listi Poreske uprave.
