Pecine crtice: Gremi je za muziku što i Oskar za film

Gremi nagrade punih 68 godina odaju počast i priznanja muzičarima, umjetnicima, kreativcima i edukatorima koji su stvorili remek-djela koja smo obožavali tokom godina. Svaka ceremonija je nova prilika za nominovanog da dopiše istoriju.

Valja napomenuti da dobitnicima ne sleduju čekovi ili novčani iznos. Ono što dobijaju jeste priznanje i zauvijek će biti poznati kao „dobitnik Gremi nagrade“. Ti trofeji se proizvode u Koloradu i napravljeni su od legure poznate kao Gremi M i pozlaćeni su dvadesetčetvorokaratnim zlatom.

Tokom svih godina od inauguracionog događaja, bilo je mnogo prvih i istorijskih trenutaka koji su pomogli promjeni pejzaža muzičke industrije. Evo nekih dobitnika Gremija koji su ispisali istoriju.

Samo 19 žena je do sada osvojilo nagradu u istoriji ceremonije.

Ela Ficdžerald osvojila je svoj prvi Gremi na prvoj ceremoniji održanoj 4. maja 1959. godine. Kući je otišla sa dvije nagrade – najbolji individualni džez nastup i najbolji ženski vokalni nastup. Pobjede Ele Ficdžerald bile su istorijske ne samo zato što su bile prve dodijeljene u tim kategorijama, već i zato što je bila prva crnkinja koja je osvojila Gremi i prva žena koja je osvojila više Gremi nagrada u istoj noći. Ela će tokom karijere osvojiti 13 Gremi nagrada.

Lari Ramos, kao član grupe The Association, osvojio je nagradu za najbolji horski nastup u pjesmi „Presenting The New Christy Minstrels“, na kojoj je svirao bendžo i pjevao vokale. Ceremonija 1963. godine označila je ne samo Ramosov prvi i jedini Gremi, već je i učvrstila njegovo mjesto u istoriji kao prvog azijsko-američkog umjetnika koji je osvojio prestižnu nagradu.

Kompozitorka i muzičarka Vendi Karlos je prva transrodna žena koja je osvojila nagradu. Njen album “Switched on Bach” osvojio je nagrade za album godine u klasičnoj muzici, najbolji nastup instrumentalnog soliste i najbolje inženjerski obrađen snimak u klasičnoj muzici 1970. godine. Karlos je prihvatila nagradu i nastupila prerušena u muškarca kako bi izbjegla uznemiravanje i napade.

Prije nego što je Stivi Vonder osvojio nagradu za album godine 1974. godine za ploču „Innervisions“, Gremi nagrade su uvijek dodeljivane bijelom umjetniku.To se promijenilo na 16. ceremoniji, gdje je Vonder osvojio pet Gremija, čime se izjednačio sa Frenkom Sinatrom i Polom Sajmonom po broju nagrada za album godine među muškim umjetnicima. Svaki je osvojio po tri puta. On je jedini umjetnik druge boje kože koji je postigao ovaj podvig.

Edi Palmijeri je 1975. godine postao prvi Latinoamerikanac koji je osvojio Gremi, za album „Sun of Latin Music“, a takođe bio i prvi izvođač koji je dobio Gremi za latino muziku. Palmijeri je tokom svoje karijere osvojio osam nagrada.

Folk i bluz muzičarka Elizabet „Liba“ Koten osvojila je nagradu za najbolji etno ili tradicionalni folk snimak za svoj album „Elizabeth Cotten Live!“ u 90. godini života. Ovo dostignuće ju je učinilo najstarijom osobom koja je dobila Gremi nagradu. To se dogobilo 1985. godine.

Godine 1997, kada je imala samo 14 godina, Lien Rajms osvojila je dva Gremija. Ona je najmlađa dobitnica, osvojivši nagrade za najboljeg novog izvođača i najbolju žensku kantri vokalnu izvedbu za pjesmu „Blue“. Rajms je takođe bila prva kantri pjevačica koja je osvojila nagradu za najboljeg novog izvođača.

Karlos Santana osvojio je svoj prvi Gremi 1988. godine kao solo izvođač, ali tek 2000. godine ulazi u istoriju sa svojim bendom Santana. Postao je prvi latino izvođač koji je osvojio nagradu za album godine sa pločom „Supernatural“.

Reperka i hip-hop soul ikona Loren Hil je više puta primila Gremi nagradu. Prvi put kao članica grupe The Fugees, kao prva reperka koja je osvojila nagradu za rep za pjesmu “The Score”. Grupa je te večeri na 39. ceremoniji osvojila i nagradu – Najbolji R&B nastup dua ili grupe za pjesmu „Killing Me Softly With His Song“. Sa solo radom, „The Miseducation of Lauryn Hill“ postala je prva žena sa pet osvojenih Gremi nagrada u jednoj večeri.

Bili Ajliš sa 18 godina postala je prva žena koja je osvojila sve nagrade na dodjeli Gremija. Bilo je to 2020. godine. Kući je ponijela nagrade za album godine, ploču godine, pjesmu godine i najboljeg novog izvođača, zajedno s najboljim pop vokalnim albumom, za debitantski album „When We All Fall Asleep, Where Do We Go?“ Ajliš je najmlađa umjetnica koja je ikada osvojila sve nagrade i tek druga kojoj je to pošlo za rukom poslije Kristofera Krosa.

Sa zapanjujućih 99 nominacija, Bijonse nije samo umjetnica sa najviše nominacija za Gremi u istoriji ceremonije, već je i najnagrađivanija sa ukupno 35 trofeja. Najveća pop zvijezda 21. vijeka osvojila je i nagradu za najbolji kantri album „Cowboy Carter“, čime je postala prva crnkinja koja je pobijedila u toj kategoriji.

Engleski kantautor Sem Smit je ispisao istoriju 2023. godine osvojivši nagradu za najbolji pop duo nastup sa Kim Petras za pjesmu „Unholy“. Ova pobjeda ih je učinila prvim nebinarnim umjetnicima koji su osvojili nagradu u toj kategoriji, a takođe je Smita učvrstila kao najnagrađivanijeg trans/nebinarnog umjetnika. On ima ukupno pet Gremija.

Godine 2021. Tejlor Svift postala je prva žena koja je tri puta osvojila nagradu za album godine. „Folklore“ joj je donio mjesto u ekskluzivnom klubu u kojem su do tada bili samo Stivi Vonder, Pol Sajmon i Frenk Sinatra. Ali, 2024. godine Svift osniva svoj klub osvojivši nagradu s albumom „Midnights“. Ta pobjeda joj je obezbijedila tron kao umjetnici sa najviše nagrada u kategoriji – ukupno četiri.

Pokojna Šinejd O’Konor je jedina umjetnica koja je odbila nagradu Gremi. Ta odluka je snažno naglasila njenu doživotnu posvećenost principima iznad prestiža i konformizma.

Na 26. godišnjoj dodjeli Gremi nagrada, Majkl Džekson je pružio jedan od najdominantnijih trenutaka u istoriji muzike. Osvojio je ukupno 8 Gremi trofeja, rekord koji i danas važi, za album „Thriller“, koji je redefinisao globalnu pop produkciju.

U ponedjeljak ujutru možda saznamo može li jedan od najpoznatijih svjetskih duhovnih vođa, vodeći tibetanski budista, Dalaj Lama dobiti prestižnu nagradu u kategoriji za najbolju audio knjigu, naraciju i snimak pripovijedanja. Njegov album „Meditations: The Reflections Of His Holiness The Dalai Lama“ je kolaž njegovih govora o temama poput svjesnosti, harmonije i zdravlja, snimljenih tokom njegove 75-godišnje karijere.

Ono što već odavno znamo jeste da postoji mnogo poznatih umjetnika koje Akademija za snimanje nikada nije nagradila: ABBA, Beach Boys, Bjork, Bob Marli, Čak Beri, Din Martin, Diana Ros, Grateful Dead, Guns N’Roses, Dženifer Lopez, Džimi Hendriks, Kiss, Lana Del Rej, Oasis, Peti Smit, Queen, Rush, Spice Girls, Tupac Shakur… Nemaju Gremi, ali su odavno u legendi.