Reč “strange” koja na engleskom jeziku znači strano, neobično, čudno, na rumunskom i vlaškom jezikuima drugo značenje, označava pritiskanje, stiskanje, milovanje. Tako postoji neobičan narodni običaj Strnžanje, zastupljen u istočnoj Srbiji, u vlaškim zajednicama Negotinske i Timočke Krajine.
Strndžanje se dešava, po nekim izvorima i dan danas, u vrijeme Belih poklada, paganskog rituala koji datira iz vremena drevnih Srba. Bele poklade su dio atlantiđanskog kulta, kasnije poznatog kao svečanosti u slavu Dionisa, kada su učesnici stavljali maske na glave i prosto orgijali uz logorske vatra u šumama.
Strndžanje je običaj koji nastavlja dionizijsku tradiciju, u drevna vremena nazivana i bahanalijama kod Grka, te saturnalijama kod Rimljana. Strndžanje u svom vlaškom obliku, djeluje mnogo pročišćenije i naivnije, od surovih prastarih običaja. Taj se običaj izvodio tako što su neudate devojke igrale u kolu u sumrak, te se potom razbježale po okolnoj šumi. Onda bi muškarci u punoj snazi krenuli da ihtraže. Kada bi muškarac, prosto dohvatio djevojku u šumi, stupili bi u neku vrstu dobrovoljnog seksualnog odnosa, a njegova ruka nije smjela dalje od “devojačkog pojasa”.
Dakle grljenje i ljubljenje su bili dopušteni, ali polni odnos ne, jer je djevojka morala sačuvati nevinost za brak. Najviše su bili ponosni roditelji djevojaka koje su se dosta srndžale, to jest imale više kontakata sa strasnim udvaračima. One su se lako udavale, a one djevojke koje čak i u pijanim noćima niko nije želio, imale su problem da se udaju. Srndžanje u noći je tako bilo neka vrsta predbračne probe za momke i djevojke. Kada bi se ponekad desilo, da poslije noći strndžanja neka djevojka zatrudni, to bi se krilo kao najveća tajna.
U vlaškim krajevima, ali i u mnogim drugim krajevima Balkana, ovaj običaj se uvijek dešavao u proljeće, kada se slavila plodnost, ne samo učesnika u šumskim akcijama, već i plodnost prirode koja u proljećeozeleni i kada procvjetaju najlepši pupoljci. Stoga kada slušam pjesmu Ive Robića, rođenog u Garešnici u Slavoniji, siguran sam da postoji neka tajna veza sa opisanim običajima. To me vrati u rano detinjstvo. Kaomali bio sam u Garešnici, odakle je majčina familija, baš na nekakvim pokladama, dešavao se nekakav karneval na livadi.
Igrali su i pjevali u narodnim nošnjama, mladi momci i devojke, a okola je bila gusta šuma.
Držao sam majku za ruku i gledao cijeli taj folklor. Upamtio sam dobro ozarena lica mladih djevojaka i momaka puna elektriciteta.
Danas lako mogu da zamislim kako baš takvi mladi ljudi trče u šumu na srndžanje.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.