Kroz ponoć nemu

U pitanju je pjesma “Kroz ponoć nemu” koju je napisao pjesnik i slikar Đura Jakšić.

Rođen je  1832 . godine u Srpskoj Crnji, u Banatu, u svešteničkoj porodici. Otac ga upisuje u trgovačku školu iz koje bježi tri puta i na kraju upisuje nižu gimnaziju u  Segedinu.

Poslije završene osnovne škole u Srpskoj Crnji i niže gimnazije u Segedinu (danas Mađarska), odlaziu Temišvar (danas Rumunija ) da studira slikarstvo.

Uoči revolucionarne 1848 . godine bio je student umjetničke akademije u Pešti, ali je zbog revolucionarnih događaja morao ju napustiti.

Vrativši se u rodni kraj produžio je učenje slikarstva u Bečkereku kod Konstantina Danila čuvenog slikara tog doba, tražeći vlastiti umjetnički izraz i produbljujući svoja znanja, pa i znanje njemačkog jezika.

U revoluciji 1849. godine, iako šesnaestogodišnjak, sudjeluje kao dobrovoljac.

Kada se revolucija završila porazom, napisao je: „Ah, zašta ginusmo i stradasmo – a šta dobismo!” Ubrzo ga neimaština prisiljava da prihvati razne poslove. Tih godina često mijenja mjesta boravka, odlazi u Beograd, ali se vrlo brzo upućuje u Beč. U Beču se kreće u umjetničkim krugovima sa BrankomRadičevićem i Đurom Daničićem. Njegovi poetski prvenci ugledali su svjetlost dana u Serbskom letopisu  1853. godine. Besparica ga primorava da se vrati kući, ali ubrzo zatim odlazi na Akademiju finih umjetnosti u Minhen.

Krajem 1855. godine nastanio se u Kikindi  i živio od slikarstva. Piše pjesme i objavljuje ih u Sedmici pod pseudonimom Teorin.

U Novi Sad prelazi 185 . godine potaknut povratkom prijatelja sa kojima se družio u Beču.

Od  1857 . prelazi u  Srbiju , gdje ostaje sve do smrti. U Srbiji radi kao seoski učitelj (u Podgorcu, Sumrakovcu, Sabanti, Rači kod  Kragujevca  i  Požarevcu , u kome se i oženio) i kao gimnazijskiučitelj crtanja (u Kragujevcu, Beogradu i  Jagodini ).

Stalno je živio u oskudici, i teško je izdržavao svoju brojnu porodicu. Pritisnut obavezama i dugovima, sklon boemiji, bolestan, Đura Jakšić se potucao kroz život.

Razočaran u ljude i život, nalazio je utjehu u umjetničkom stvaranju, kao pjesnik i slikar.

Bio je nježan, iskren prijatelj, ali u mračnim raspoloženjima razdražljiv. Njegova bolna i plahovita lirika vjeran je izraz njegovog boemskog karaktera. Obolio je od tuberkuloze , pa je bolestan, u dugovima, gonjen i otpuštan iz državne službe 1871. godine.

Ponovo uz pomoć Stojana Novakovića dobija posao u Državnoj štampariji u Beogradu 1872 . godine. Smrt ga je zatekla na položaju korektora Državne štamparije u Beogradu 1878.godine. Sahranjen je na Novom groblju u Beogradu. Zanimljivo je da je veliki dio života u Beogradu, proveo u Skadarliji, kojoj je sopstveni duh boemije predao u trajno vlasništvo. Njegova kuća i bista se i dan danas nalaze u Skadarskoj ulici.

Kroz ponoć nemu

Kroz ponoć nemu i gusto granjevidi se zvezda tiho treptanje,čuje se srca silno kucanje; –o, lakše samo kroz gusto granje! Tu blizu potok daljinu para,tu se na cveću cveće odmara,tu mene čeka ašikovanje; –o, lakše samo kroz gusto granje! Pašću, umreću, duša mi gore,rastopiće me do bele zore,k'o grudu snega vrelo sunčanje; –o, lakše, lakše kroz gusto granje!