Malo je careva u rimskoj istoriji imalo nasljeđe tako nadrealno i teatralno kao njegovo. Kaligulina vladavina, od 37. do 41. godine nove ere, bila je kratka ali najekstravagantnija priča u povijesti Rimskog carstva. Puna korupcije i teatralnosti koje su se svodile na malo više od farse.
Treći od rimskih careva, formalno poznat kao Gaj Cezar Avgust Germanik, tokom svog carevanja bio je poznat po rasipništvu i pokoljima koji ne mogu da se mjere čak ni sa onima njegovog zloglasnog nećaka Nerona. Lični ekscesi doveli su do toga da postane prvi rimski car koji je ubijen. Maltretirao je stanovnike Rima svojim neobuzdanim ludilom.
Priča o Kaliguli je priča o demonstraciji zastrašujućeg potencijala neregulisane moći. Objavio rat bogu Neptunu; konja Incitatusa proglasio za senatora; naređivao obrede u svoju čast, bacao publiku pred bijesne životinje, izazivao glad među stanovništvom, organizovao javna pogubljenja, ponižavao senat, zahtijevao da se obožava kao živi bog, nekontrolisano trošio rimske pare…
Njegova vladavina bila je kratka i vulkanska. Zapamćen je kao sebičan i hirovit gospodar čija je nesposobnost značajno oslabila Rimsko carstvo. Karakterisala ju je ekstremna dekadencija: incest sa svoje tri sestre i visok nivo božanskog samoveličanja. Ali iza tog ludila postoje refleksije o moći, egocentrizmu, djelovanju simbola i krhkom položaju koji čovjek zauzima u odnosu na sile kojima nije gospodar.
Iako je istorija o njegovom ponašanju zastrašujuća, postoji jedan smiješan gaf koji vrijedi istaći: dan kada je objavio rat moru i naložio svojim vojnicima da bičuju talase!
Sve može izgledati kao scenario mračne komedije: car poludi pa napada prirodu. Međutim, ludilo je više od toga, a istina nosi poučnu priču o moći, egu i borbi između čovjeka i sila svijeta koje se ne mogu kontrolisati.
Da li je Kaligula u svom bezglavlju zaista vjerovao da može pokoriti more, ili je samo igrao ulogu dramosera kao jednu od najbizarnijih u osjećanju svoje moći? Taj visoko orkestriran događaj i dalje je jedan od najznačajnijih primjera carskog i ljudskog pretjerivanja.
Kaligulino bičevanje mora teško je razumjeti. Trenutni izliv ludila ili predstava da bi se naglasila njegova božanska priroda. Vrijedi pomenuti naviku da koristi ekstravagantne rituale i ceremonije kako bi opravdao svoj položaj. Njegov rat protiv Jadrana može se shvatiti kao performativni čin božanskog autoriteta, koji demonstrira da ga čak ni prirodna ili ljudska sila ne mogu u tome spriječiti.
U rimskoj religiji more je tradicionalno bilo povezano sa bogom Neptunom. Kažnjavajući talase, Kaligula je vjerovatno izvojevao simboličnu pobjedu nad samim božanstvima. Slično tome, on je redovno prelazio ljudsko-božansku granicu, pojavljujući se na ulicama obučen u različite bogove i insistirajući da se hramovi izgrade u njegovoj sopstvenoj figuri.
Još jedan primjer carske korupcije je priča u kojoj je naredio svojim trupama da sakupljaju školjke duž morske obale. Iskusni borci grubo su preusmjereni na ono što je izgledalo kao karneval i bili iskušavani do krajnjih granica u dilemi da li to car testira njihovu lojalnost ili im se ruga.
Rimljani, koji su bili zgroženi luksuznim bahanalijama i surovim osvetama Kaligule, sada su bili uvjereni da je država van kontakta sa normalnim svijetom. Senat, koji je uobičajeno bio meta Kaligulinog ismijavanja, smatrao je događaj značajnim dokazom nesposobnosti cara. Međutim, zbog apsolutne koncentracije njegove moći, nije se mnogo senatora usudilo da djeluje. Hrabriji su odlučili da javno ponude planove za nepredviđene situacije kako bi se izvukli iz sve represivnijeg režima.
Poduhvat “skupljanje školjki“ konačno je potkopao Kaligulu. Ubrzo su ga u 28. godini života ubili pripadnici Pretorijanske garde, čime je u suštini okončano ono što se može opisati kao najnepredvidljivija i najkontroverznija vladavina u rimskoj istoriji.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.